مذهب تقيّه ارتباط نزديك با اعتقاد به غيبت امام دوازدهم دارد . در واقع خود غايب شدن امام سرمشقى براى مؤمن است كه بتواند اعتقاد قلبى خويش را كتمان كند ، شيخ مفيد در پاسخ به اعتراض معتزله و ديگران دربارهء نياز امام به غيبت ، به اين قاعدهء اماميّه دربارهء رفتار در ايّام غيبت اشاره كرده است . اعتراض آن است كه يازده امام نخستين با وجود آنكه در معرض هر گونه شكنجههاى سخت بودند ، هرگز غيبت نكردند ، در صورتى كه اكنون كه اماميّه نيرومندتر و پرشمارترند امام غايب شده است ؛ بنابراين امام دوازدهم دليل شايستهاى براى پنهان زيستن ندارد « 1 » .
جواب شيخ مفيد به اين اعتراض آن است كه وضع يازده امام نخستين با وضع امام دوازدهم كاملا متفاوت بوده است ، چه آنان آشكارا به تقيّه سفارش مىكردند و شورش بر ضدّ فرمانروايان زمان را مجاز نمىشمردند و كسى را كه به چنين اعمالى دست مىزد سرزنش مىكردند . بنابراين ، آنان و پيروانشان مىتوانستند در صلح و آرامش زندگى كنند . از طرف ديگر ، عموما اين مطلب دانسته است كه امام دوازدهم ، هنگامى كه ظهور كند ، بر ضدّ فرمانروايان نابكار زمان خود قيام خواهد كرد . چون مهدى ( ع ) بيايد ، ديگر تقيّه بر شيعيان روا نيست و همه كس اين را خواهد دانست و بنابراين مصلحت همهء كسانى كه اكنون حكومتها را به دست دارند در آن است كه اگر فرصت پيدا كنند امام دوازدهم را بكشند تا وضع و قدرت خود را نجات دهند . بنابراين واجب است كه امام دوازدهم در غيبت زندگى كند ، تا آن زمان كه صلاح در آن باشد كه به فرمان خدا با شمشير ظهور كند و بديها را از جهان براندازد « 2 » .
هامش
( 1 ) - شيخ مفيد ، خمس رسائل ، نامهء چهارم ، ص 2 .
( 2 ) - همان كتاب ، ص 3 - 2 . « هيچ يك از پدران وى مكلف به قيام با شمشير و برانداختن تقيه و گرد آوردن هواخواهان در پيرامون خويش نبودند . و همهء اينها كارهايى است كه امام زمان ما بايد به انجام برساند . پدران وى به شيعيان خود دستور مىدادند كه در برابر دشمنان خويش تقيه كنند ، و با ايشان روابط اجتماعى داشته باشند و در اجتماعات ايشان