مفيد با همهء اماميّه بر اين اعتقادند كه اجداد ذكور پيغمبر ( ص ) تا آدم ( ع ) ، و نيز مادر و عمويش ابو طالب موحّد و مؤمن بودهاند . به گفتهء مفيد ، همهء فرقههاى ديگر در اين اعتقاد مخالف ايشان بودند « 1 » .
نيز شيخ مفيد و همهء اماميه بر اين اعتقادند كه پيامبران از ملائكه افضل و برترند .
به گفتهء وى ، معتزله در اين خصوص اختلاف كلمه دارند ؛ بيشترين ايشان ملائكه را افضل مىدانند ، و ديگران در اينكه بگويند كدام يك افضل است ترديد مىكنند ، و نيز گروهى ديگر از ايشان نظرى همچون نظر اماميّه دارند « 2 » .
خلاصه
بيشتر توجّه شيخ مفيد معطوف به حضرت محمّد ( ص ) و دوازده امام از خاندان او است . وى از معجزهء بزرگ وى يعنى قرآن سخن مىگويد ، ولى به صورت قطعى تعيين نمىكند كه قرآن در چه زمينه معجزه است . در يك رساله علّت را فصاحت و بلاغت قرآن مىداند ، و در رسالهاى ديگر مىگويد كه خدا مردمان را از رقابت كردن با قرآن و آوردن مثل آن بازمىدارد و منصرف مىكند . اين كه وضع نهايى وى در اين خصوص چه بوده ، درست دانسته نيست .
مفيد مىگويد كه قرآن محدث است ، ولى از اين كه آن را مخلوق بنامد خوددارى مىكند . و هنگامى كه قرآن تلاوت مىشود ، مىتوان گفت كه شنونده كلام خدا را مىشنود ، بدان جهت كه در زبان متعارفى تمايزى ميان حكايت كردن و آنچه حكايت شده وجود ندارد .
شيخ مفيد بر آن است كه بر قرآن چيزى افزوده نشده و تحريفى در آن صورت نگرفته ، و احتمالا نظر متأخّرتر وى آن بوده است كه از قرآن چيزى هم حذف نشده
هامش
( 1 ) - همان منبع ، ص 13 - 12 .
( 2 ) - همان منبع ، ص 16 ؛ نيز رجوع كنيد به الاشعرى ، مقالات ، ص 40 - 439 .