ميانه قرار داديم ؟ » جواب آن است كه اينها اخبار وابستهء به منبع واحد است كه خدا صحت آنها را تضمين نكرده است . بنابراين ما دربارهء آنها ترديد مىكنيم و ، چنان كه به ما دستور دادهاند ، از آنچه در صفحات آمده است منحرف نمىشويم - بنابر آنچه توضيح داديم » « 1 » .
بنابراين قاعدهء عملى آن است كه قرآن را به صورتى كه هست بپذيريم و قبول كنيم كه كامل نيست . قرآن اماميّه بدان معنى « كامل » است كه متن تمام آن در دست مهدى منتظر ( ع ) است و از روى روايات موجود شناخته نمىشود . روايات « خبر واحد » كه شيخ مفيد آنها را رد مىكند ، آنها است كه قمّى در تفسير خود مورد بهرهبردارى قرار داده است .
در اوائل المقالات نيز بار ديگر مسئلهء قرآن مطرح شده و پاسخ متفاوتى براى پرسش دوم آمده است . گفتهء مفيد چنين است :
« من مىگويم كه اخبارى از امامان راهنما از آل محمّد ( ص ) دربارهء اختلاف قرآن و آنچه بعضى از ستمگران در آن از جهت حذف كردن يا افزايش كردهاند ، به ما رسيده است .
( 1 ) مثلا ، از لحاظ ترتيب ، آنچه موجود است مقتضى اين است كه در آن بعضى از آنچه متقدّم است متأخر شود ، و بعضى از آنچه متأخّر است متقدّم . و آن كس كه از ناسخ و منسوخ و مكّى و مدنى آگاه باشد ، شكّى در آنچه ما گفتيم نمىكند » .
هامش
( 1 ) - « السرويّة » ، ص 60 - 59 . براى آيات قرآن رجوع كنيد به پيش از اين ، ص 126 ، شمارههاى 3 و 6 . نامعتبر بودن رواياتى كه در آنها فقراتى از متن ديگر قرآن آمده ، در « العكبريه » پرسش 49 آمده است : « ولى اين مطلب ثابت نشده است كه ابى و ابن مسعود دو متن متمايز داشتهاند . تنها به حدس چنين گفتهاند و آن هم با رواياتى مبتنى بر منبع واحد . اخبار واحدى كه در آنها قرائتهاى ابى و ابن مسعود آمده ، چند قرائت مشابه با قرائتهاى منسوب به متن امير المؤمنين ( ع ) دارد » .