تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عوارف المعارف ( فارسى ) — صفحة 262

مساهمون:

ص٢٦٢

صافّين

ج صافّ ، صف كشنده : ترك تدبير و اختيار و مقام حملهء عرش حافّين و صافين است . ( ص 196 )

صفاين

( از مادّهء صفن ) كيسه‌ها و توبره‌ها ( آنندراج ) : و دقايق نعم و صفاين حكم بر ايشان گشوده . ( ص 192 )

صفد

دو كعب از هم باز نهادن رسول خدا - صلعم - از صفد و صفن نهى فرموده است ( ص 133 )

صفن

چهارپايى كه بر روى سه پا ايستد ، به يك پاى ايستادن ( مختار الصحّاح ) ؛ در اصل چارپايى كه بر روى سه پا ايستد و در آيهء 30 سورهء 38 ، الصّافنات الجياد همين معنى آمده است : اسبانى كه بر روى سه پا ايستند و آن نشانهء عتق و كرم آنهاست . ( تفسير طبرى ، ج 6 ، ص 1555 ) : رسول خدا - صلعم - از صفد و صفن نهى فرموده است . ( ص 133 )

عارضى بودن

فرعى بودن ، مقابل اصلى ( آنندراج و لغت‌نامه ) : خاموشى اصل است و سخن گفتن عارضى . ( ص 168 )

عارفت

شناخت خوبيها ، معرفت ، و العرف و العارفة و . . . واحد ضدّ النّكر و هو كلّ ما تعرفه النّفس من الخير . . . ( لسان العرب ) : موهبتى جسيم و عارفتى عميم از بارى تعالى بيابد . ( ص 58 )

عتاد

ساز و برگ لشكر ( مقدّمة الادب ) : توشه و عتاد از بهر روز معاد . . . ( ص 26 )

عذر كردن

عذر خواستن : چون جافى عذر كند ، حاضران بايد كه از او قبول كنند . ( ص 55 )

عروه وثقى

دستاويز محكم ؛ مأخوذ از قرآن كريم ، بقره 2 / 256 : هر كس كه دست در اين عروهء وثقى زد ، انقطاع و فترت به دو راه نيابد . ( ص 197 )

عقول

بسيار خردمند ، و العقول فعول منه للمبالغة ( لسان العرب ) : عقول فاهم قرآن ، اين چنين دلى باشد ( ص 11 )

عكّار

جنگجوى روى به هزيمت نهاده و بازگشته ، مأخوذ از حديث قلنا يا رسول اللّه نحن الفرّارون . فقال : انتم العكّارون . ( مختار الصحاح ) : شما عكّارانيد ، و عكّار آن باشد كه روى به هزيمت نهد و رجوع كند . ( ص 55 )

عنقا

سيمرغ ( المرقاة ) : عنقاى قاف عزّت در دام وصول نتوان آورد . ( ص 190 )

عين الحياة

چشمهء زندگى ، آب حيات ( فرهنگ معين ) : تا بر خلاصه و . . . كه در عين الحيات ابدى مستودع است واقف شوند . ( ص 16 )

غضاضت

تنعّم و خرّمى ( المنجد ) : و غضاضتى و تازگى در نفس پيدا شود . ( ص 62 )

غوايت

هلاك و نابودى ( المنجد ) : در حضيض غوايت و . . . بماند . ( ص 3 )

فراخ سخن

پرگوى و بيهوده‌گوى ، مكثار ( فرهنگ معين ) : دشمن‌ترين امّتان من به من شخصى باشد پرگوى و فراخ‌سخن . ( ص 109 )
عوارف المعارف ( فارسى ) — صفحة 262 | عمر السهروردي / ابومنصور اصفهانى