خورند . ] رسول - عللم - گفته است كه : چون طعام خورى ، به دست راست خور و آب نيز به دست راست بياشام . و هر آنچه از دوستان خواهى گرفت ، به دست راست گير . و چون چيزى به كسى دهى ، به دست راست دهى كه شيطان كارها به دست چپ كند « * » . و اگر آنچه مىخورند ثريد باشد ، بايد كه از ميان كاسه نخورند ، و اگر خرما باشد يا ميوه ، ثفل و استخوان آن بيندازد و در كف نگيرد و بر كنار طبق ننهد ، متابعت سنّت را . و در وقت طعام خوردن ، انگشت بليسند ، كه رسول - عللم - گفته است كه : انگشت بليسيد كه ندانيد كه در كدام طعام بركت تعبيه است ، [ و اگر چيزى يا لقمهاى از دست درافتد ، از خاشاك پاك كنيد و بخوريد ، ] « * * » و اگر طعام گرم باشد ، نفخ مكنيد كه باد دميدن در طعام بركت را زائل كند . و بر سر سفره سخن نگوييد و تا خوان نهاده باشد برمخيزيد . و چون نان پيش شما بنهادند ، منتظر نان خورش مباشيد كه حق تعالى نان را گرامى كرده است . و بدانيد كه سركه نان خورش پيغامبران پيش از من بوده است . و چون فارغ شويد دست بشوئيد . كه اگر كسى شب بخسبد و دست از شوخ طعام پاك نكرده باشد ، اگر دردى و رنجى بوى رسد گو ملامت نفس خود كن . و خلال بكنيد كه خلال كردن از پاكى است و از پاكى ايمان تولّد كند . و ايمان مرد را به بهشت رساند ، و از تكلّف احتراز كنيد كه من و جملهء پرهيزگاران امّت من از تكلّف دور باشيم و تا شما را به طعامى نخوانند ، مرويد ، و اگر برويد فاسق باشيد و حرام خورده باشيد . و چون از طعام فارغ شويد ، بگوئيد : الحمد للّه الّذى اطعمنا و سقانا و جعلنا من المسلمين . و اگر مهمان كسى باشيد ، بگوئيد : اكل طعامكم الابرار و افطر عندكم الصّائمون الاخيار و صلّت عليكم الملائكة . شيخ - رحمه - گفت : ادب صوفى آنست كه چون طعام حلال خورد ، بگويد : الحمد للّه الّذى بنعمته تتمّ الصّالحات ، و تنزل البركات .
اللّهم صلّ على محمّد و على آل محمّد . اللهمّ اطعمنا طيّبا ، و استعملنا صالحا . و اگر طعام در شبهت باشد بگويد : الحمد للّه على كلّ حال ، اللهمّ صلّ على محمّد و على آل محمّد و لا تجعله عونا على معصيتك . و در خوردن آن اندوهگين باشد و بعد از طعام ، قل هو اللّه احد و لايلاف قريش برخواند .
و چون دست خواهد شست ، اشنان و صابون به دست راست بگيرد . و هر آنچه به خلال از دندانها بيرون كند ، بيندازد . و هر آنچه به زبان بيرون آورد ، بخايد و فروبرد . و در وقت نشستن ، مسكينوار بنشيند . و اگر كسى او را به مهمانى خواند ، سر باز نزند كبر و بزرگى را . و برود كه آوردهاند كه حسن على - رض - به قومى فقرا بگذشت و ايشان دريوزه كرده بودند و مىخوردند گفتند : اى پسر
هامش
( * ) لياكل احدكم بيمينه . . . » جامع الصغير ج 2 ص 225 .
( * * ) ترجمهء حديث : « اذا سقطت لقمة احدكم فليمط عنها الاذى و ليأكلها . . . » جامع الصغير ج 1 ص 45 و عوارف ص 349 .