امّتان من به من ، شخصى باشد پرگوى و فراخ سخن ، مغرور به فصاحت و لباقت ، مذكور به بداخلاقى و ايذاى بندگان « * » . حق تعالى همگنان را از سلاطت و تطاول كردن بر مردمان و ايذاى مسلمانان ، در حصن حمايت خود محفوظ و محروس بدارد .
باب سىام در بيان تفاصيل اخلاق
شيخ گفت : - رحمه - نيكوترين خلق صوفى تواضع است ، و هر آنكس كه گنج تواضع در كنج دل بنهاد ، همه روز از آن خلق نيكو خرج تواند كرد ، و معاشرت كردن او با خلق آسان بود ، و همه كس در صحبت او آسايش يابند
« وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ »
« * * » . در تواضع رسول - عللم - كه جملهء كون و مكان ، خالق « كن فكان » به طفيل وجود او پديد آورد كه : « لولاك لما خلقت الافلاك » « * * * » نظر بايد كرد . صدر الاولياء و خلاصة الأصفياء ، صدر الدّين اشنهى - قد - اين معنى « لولاك » به نظم آورده است ، قطعه :
ز نورت شمع ايمان در گرفته * ز رويت گل به بستان در گرفته
كسى ياد خوشت كرده بهارى * از او بوئى به ريحان در گرفته
شرارى زان رخ زيبا بجسته * چراغ آسمان زان در گرفته
[ ز لطف آن لب و دندان شيرين * بسا دل مرده را جان در گرفته ]
گشوده لب به هنگام فصاحت * از او نى شكرافشان در گرفته
ز دندان بر عمان افتاده عكسى * به دامان درّ و مرجان در گرفته
فتاده شور و شوقت را به عالم * به دانا و به نادان در گرفته
ز شوق آن لب شيرينت هر دم * « شنوئى » لب به دندان در گرفته
اين بزرگوار مملكت و اين سلطان دنيا و آخرت - صلعم - با اين همه جلالت و فخامت و نباهت و عظمت ، رقعه بر جامه انداختى ، و به دست مبارك خود نعل دريده را به اصلاح آوردى ، و اگر خدمتكارى خانه پاك كردى ، يارى او بدادى و در اجابت دعوت بنده و آزاد يكسان داشتى . و هديّه قبول كردى و اگر خود يك جرعه شير
هامش
( * ) جامع الصغير ج 1 ص 169 .
( * * ) عنكبوت / 29 : 43 .
( * * * ) اللؤلؤ المرصوع ص 66 ( احاديث مثنوى ص 172 ) .