در آن روايتى كه محمّد بن يحيى از احمد بن محمّد بن عيسى نقل كرده ، امام [ عليه السّلام ] توضيح دادهاند : آيهء 165 سورهء بقره به آن 79 كسانى اشاره دارد كه در جستوجوى امامان بودند ، اما نه آن امامى كه از سوى خداوند به امامت مردم تعيين شده است . ايشان سپس آيات 165 تا 167 سورهء بقره 80 را نقل كرده و توضيح دادهاند : « ايشان امامان ظالم ( الائمة الظلمة ) و حاميان آنها هستند . ( ج 1 ، ص 374 ، ح 11 )
در مجموع ، واضح مىنمايد كه همهء اين عبارات همواره به خود امام اشاره ندارند ، چه رسد به اينكه به « ظالم » به عنوان مدعى دروغين امامت - يعنى همان تعريفى از « ظالم » كه ابن بابويه مطرح كرده است - اشاره داشته باشند ، و شايد در بحثهاى معروف قرن دهم ق / شانزدهم م بر سر مشروعيت قبول درآمدهاى حاصل از ماليات زمين ( خراج ) از قدرت سياسى ، همين تعريف موردنظر بود . 81 همچنين همهء اشارات به « سلطان » ، همواره به امام يا نهاد سياسى حاكم ، اشارهاى ندارند . 82 اما اساسا به نظر مىرسد كه تمييز بين اصطلاحاتى همچون « جور » و « عدالت » و تعابير مربوط به امامت ، در كافى و نيز در بصائر ، بر محور تمسّك به وحى مورد قبول شيعيان دوازده امامى مىچرخند و توقّع از مؤمنان اين بود كه بهطور جدّى توجه كنند كه دولتمردان به چه ميزان در اعمال و احكام خود به ائمّه عليهم السّلام و رواياتشان مراجعه و اتّكا دارند .
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 433
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٤٣٣