امام [ عليه السّلام ] همچنين فرمودهاند :
2 نوع قضاوت وجود دارد و قضاوت مخالف با قضاوت خداوند ، همانند قضاوتهاى دوران جاهليت ، يعنى بىاعتبار است .
در دومين روايت ، كه از احمد بن ادريس اشعرى نقل شده ، امام پنجم ، محمّد باقر [ عليه السّلام ] قسمت اخير روايت اول را تكرار كردهاند . ( ج 7 ، ص 407 ، ح 1 - 2 ) هيچيك از روايات باب متناظر محاسن ( ص 204 - 207 ) ، در اينجا نقل نشدهاند .
باب 3 با 5 روايت ، داراى بياناتى از امام [ عليه السّلام ] است كه كسانى را كه براساس امورى غير از وحى الهى قضاوت مىكنند ، سرزنش مىنمايد . در 2 روايت اول ، كه هردو از على بن ابراهيم از پدرش نقل شده است ، امام پنجم [ عليه السّلام ] و امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] ، چنين شخصى را به عنوان كافر نكوهش كردهاند . ( ج 7 ، ص 407 ، ح 1 ، ص 408 ، ح 2 ) در سومين روايت ، كه از عدهء قمى مرتبط با احمد بن محمّد برقى نقل شده است ، 63 پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] كسانى را كه ظالمانه حكم مىكنند ( حكم بجور ) ، با اين بيان در آيهء 44 سورهء مائده ، تعريف كردهاند :
« آنها كه به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نمىكنند ، كافرند . » ( ص 408 ، ح 3 )
براى قاضيانى كه منابع تفسير قضايى را متون وحيانى و از جمله خصوص روايات ائمّه [ عليهم السّلام ] مىدانستند ، در جامعه اعتبار و منزلتى قايل مىشدند . باب 4 تحت عنوان « فتوادهنده ضامن است » ، داراى 2 روايت است . در اولين روايت ، كه على بن ابراهيم از پدرش نقل كرده است ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] فرمودهاند : هر فتوادهندهاى ( مفتى ) ، ضامن است . در دومين روايت ، كه از محمّد بن يحيى از احمد بن محمّد نقل شده ، امام پنجم [ عليه السّلام ] فرمودهاند : هركسى بدون تمسّك به علم يا هدايت خداوند قضاوت كند ، ملائكه او را لعنت خواهند كرد . ( ج 7 ، ص 409 ،
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 425
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٤٢٥