باب اول تحت عنوان « حكومت ، مختص امام [ عليه السّلام ] است » ، داراى 3 روايت است .
در اولين روايت ، كه عدهء رازى مرتبط با سهل بن زياد ، از سهل از محمّد بن عيسى بن عبيد نقل كرده ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] فرمودهاند :
قضاوت مختصّ امام عالم به احكام عادلانه در ميان مسلمانان ، يا پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] يا وصىّ پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] است .
در دومين روايت ، از محمّد بن يحيى از طريق يعقوب بن يزيد ، [ حضرت ] على [ عليه السّلام ] به سؤالكنندهاى فرمودهاند : او به عنوان قاضى در مقامى نشسته است كه تنها پيامبر ، وصىاش يا يك فرد شقى مىتواند آن را اشغال كند . در سومين روايت ، كه على بن ابراهيم از پدرش نقل كرده ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] فرمودهاند :
[ حضرت ] على [ عليه السّلام ] شريح را به عنوان قاضى تعيين كرده بود ، مشروط به اينكه شريح بدون اينكه ابتدا به حضرتش ارجاع دهد ، هيچ تصميمى نگيرد . ( ج 7 ، ص 406 - 407 ، ح 1 - 3 ) 62
بابهاى 2 و 3 نشان دادهاند كه ائمّه [ عليهم السّلام ] در فرايند برداشت قضايى ، بر اهميت پذيرش وحى تأكيد دارند . پيامدهاى پيروى نكردن از چنين قيودى واضح بود . در اولين روايت از 2 روايت بابى كه دربارهء دستههاى گوناگون قاضىهاست ، عدهء قمى مرتبط با احمد بن محمّد برقى از او از پدرش محمّد ، روايتى نقل كردهاند كه در آن ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] قضات را به 4 دسته تقسيم كرده كه 3 دستهء آنها در جهنم و تنها يك دسته در بهشت هستند .
3 دستهاى كه در جهنّم هستند ، عبارتند از :
كسى كه آگاهانه مطابق جور قضاوت كند ، كسى كه ناآگاهانه مطابق جور قضاوت كند ، و كسى كه ناآگاهانه مطابق حق قضاوت كند . تنها قاضىاى كه آگاهانه مطابق حق قضاوت كند ، در بهشت است .
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 424
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٤٢٤