جمعآورى و توزيع صدقات
در روايات كافى دربارهء خمس ، ائمّه [ عليهم السّلام ] امورى را كه بايد خمس آنها وصول شود ، برشمردهاند . اين امور كمتر از امورى هستند كه اصوليان بعدى برشمردهاند كه بايد خمس به آنها تعلّق بگيرد ، و بر خلاف اصوليان كه براى فقها نقشى منحصر به فرد در جمعآورى و توزيع خمس قايل شدهاند ، ائمّه [ عليهم السّلام ] هيچ نقشى - چه رسد به نقشى منحصر به فرد - براى فقها در جمعآورى و توزيع خمس در نظر نگرفتهاند . به همين منوال ، روايات مربوط به زكات در كافى ، اطلاعاتى را دربارهء واجبات اين ماليات مطرح كردهاند كه بسيار كمتر از اطلاعاتى است كه نسلهاى بعد ، عالمان اصولى مطرح كردهاند . اين روايات جزئيات كمى در تعيين گروههاى دريافتكنندهء صدقات دربردارند ، و هيچ شيوهء قابل قبول خاصى را براى جمعآورى و توزيع درآمدها در دورهء حضور ائمّه [ عليهم السّلام ] در جامعه - چه رسد به دوران غيبت - معيّن نكرده و از فقيه نخواستهاند در امر جمعآورى و توزيع صدقات مداخله كند ، يا ويژگىهايى را برنشمردهاند كه نبود آن ، دريافتكنندهاى را از دريافت صدقات محروم مىكند . 37
در قرآن ، از صدقات و به ويژه زكات ، سخن به ميان آمده است . براى مثال ، در سورهء توبه ، آيهء 60 فرموده است :
« صدقات مخصوص فقرا و مساكين و كاركنانى كه براى ( جمعآورى ) آن كار مىكنند ، و كسانى كه براى جلب محبتشان اقدام مىشود ، و براى ( آزادى ) بردگان ، و ( اداى دين ) بدهكاران و در راه خدا ، و واماندگان در راه است . »
آيهء 103 همين سوره فرموده است :
« از اموال آنها صدقهاى بگير تا به وسيلهء آن ، آنها را پاك سازى و پرورش دهى . »