روايات ديگر مربوط به اين بحث ، در كتاب « المعيشه » كافى وجود دارند . از 1061 روايت اين كتاب ، [ سند ] 879 روايت آن داراى اتصال است . على بن ابراهيم 270 روايت از اين روايات ، يعنى 25 درصد و محمّد بن يحيى اشعرى 263 روايت ، يعنى 25 درصد را نقل كردهاند . بزرگترين دستهء بعدى روايات ، يعنى 91 روايت يا 5 / 8 درصد از 1061 روايت را عدهء رازى مرتبط با سهل بن زياد نقل كردهاند . احمد بن ادريس بيشترين رقم بعدى ، يعنى 51 روايت يا 5 درصد را نقل كرده است . عدهء [ مرتبط با ] احمد بن محمّد برقى از او 46 روايت ، يعنى 4 درصد ؛ على بن محمّد بن عبد اللّه برقى قمى 41 روايت ، يعنى باز 4 درصد ؛ و حسين بن محمّد اشعرى ، 31 روايت ، يعنى 3 درصد را نقل كردهاند . محمّد بن اسماعيل نيشابورى 11 روايت ، يعنى يك درصد را نقل كرده است . از كسانى كه بيش از 10 روايت نقل كردهاند ، قمىها قريب 717 روايت ، يعنى 68 درصد و اشعريان 360 روايت ، يعنى 34 درصد را نقل كردهاند . 2 تن كه هردو قمى هستند ، نيمى از روايات اين كتاب را نقل كردهاند .
كلينى 6 روايت مربوط به بحث را در كتاب « المعيشه » در بابى تحت عنوان « احياى زمين موات » گنجانده است ( ج 5 ، ص 279 - 280 ) ؛ 3 روايت از على بن ابراهيم از پدرش و يك روايت از پدر على بن ابراهيم از نوفلى - كه شايد اشاره به حسين بن يزيد باشد ( ص 280 ، ح 6 ) - نقل شده است ، و محمّد بن يحيى اشعرى و عدهء رازى مرتبط با سهل بن زياد هركدام يك روايت نقل كردهاند . در اين روايات ، ائمّه [ عليهم السّلام ] فرمودهاند : هركسى زمين سابقا مواتى را آباد كرده ، مستحق آن زمين است . در يكى از اين روايات ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] به مؤمنان متذكر شدهاند كه دارندهء جديد همچنان مكلّف است صدقهء اين زمين را بپردازد ، و اگر مالك قبلى برگردد و استرداد زمين تازه احيا شده را درخواست كند ، امام [ عليه السّلام ] فرمودهاند :
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 398
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٣٩٨