به عنوان ابعاد وجود خداوند ، [ يعنى ] صفات او معرفى كرده بودند . ( صفّار ، ص 61 - 66 ) در كافى 11 حديث وجود دارد ( ص 143 - 146 ) كه 5 حديث آن در بصائر نقل شده بود . اولين حديث از احاديث كافى ، كه از محمّد بن يحيى از احمد بن محمّد بن عيسى روايت شده ، آخرين حديث از 6 حديثى است كه در بصائر راجع به اينكه ائمّه [ عليهم السّلام ] « وجه اللّه » هستند ، آمده و از احمد بن محمّد از طريق اسناد متفاوتى نقل شده است . ( ص 143 ، ح 1 ؛ صفّار ، ص 66 ، ح 6 )
حديث ديگرى در اينجا [ كافى ] از عدهاى قمى از احمد و از خود احمد در بصائر روايت شده است ، درحالىكه حديث سوم در كافى از محمّد بن يحيى و پس از او از محمّد بن حسين نقل گرديده و در بصائر از محمّد بن حسين و پس از او از طريق همان اسناد روايت شده است . ( ص 145 ، ح 7 ، 8 ؛ صفّار ، ص 61 ، ح 1 ، 2 ) در اين احاديث ، ائمّه [ عليهم السّلام ] خود را به عنوان « حجت » ، « باب » ، « لسان » ، « وجه » و « چشم » خداوند در مخلوقاتش . . . و به عنوان اولياى امر خداوند در ميان بندگانش توصيف كردهاند .
در روايتى كه در كافى از محمّد بن يحيى از محمّد بن حسين ، ولى در بصائر از احمد بن محمّد نقل شده - گرچه پس از او از طريق همان اسناد نقل گرديده - ( ص 145 ، ح 9 ؛ صفّار ، ص 64 ، ح 12 ) امام موسى [ كاظم عليه السّلام ] در توضيح آيهء 55 سورهء زمر 6 مىفرمايند : « اين آيه به [ حضرت ] على و ساير ائمّه [ عليهم السّلام ] اشاره دارد . »
آخرين روايت از اين 5 روايت ، در كافى از حسين بن محمّد اشعرى از طريق اسنادى متفاوت با اسناد بصائر نقل شده است . در اسناد كافى ، نام « محمّد بن جمهور عمّى » آمده است . ( ص 145 ، ح 10 ؛ صفّار ، ص 64 ، ح 16 )
6 روايت باقىماندهء كلينى در اين باب ، كه جديد هستند [ و در بصائر نقل نشدهاند ] مشتمل بر احاديثى هستند كه ائمّه [ عليهم السّلام ] در آنها خود را همان « وجه اللّه » در آيهء 88 سورهء قصص 7 ( ص 143 ، ح 2 ؛ ص 144 ، ح 5 ) ، چشم و دست خدا
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 312
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٣١٢