اشعرى 20 حديث ، يعنى 3 درصد از كل 597 حديث را روايت كردهاند . از غير قمىها ، آن عده از اهالى رى كه با سهل مرتبط بودهاند ، 50 روايت ، يعنى 8 درصد را نقل كردهاند . خود سهل 43 حديث ، يعنى 7 درصد را روايت كرده است . اما در مجموع ، قمىها 373 حديث از 597 حديث الروضة ، يعنى 62 درصد ؛ و اشعرىها 198 حديث ، يعنى 31 درصد از كل را روايت كردهاند .
الهيّات كافى ؛ كتاب « التوحيد »
مقايسهء احاديث كلامى بصائر با احاديث ابواب مشابه در كتاب كافى ، مشخص مىكند كه واكنش صفّار و كلينى ، دو گردآورندهء نخستين احاديث شيعيان دوازده امامى ، به مجموعههاى گوناگون و چالشهاى پيشروى شيعيان قم و بغداد به چه نحو بوده است و از اين طريق ، نكاتى را دربارهء ماهيت چالشهاى مختلفى كه باعث تدوين آنها شد ، برملا مىكند . در عين حال ، اين مقايسه معرّف مجموعه احاديثى است كه در ابتداى اين قرن در قم رايج بود و هريك از اين دو مؤلّف احاديث انتخابى خود را از آنها برگرفتند . 2
در نتيجهء ردّ تمسّك به قواعد فقهى عقلگرايانه از سوى ائمّه [ عليهم السّلام ] در دو كتاب نخست اصول كافى ، الهيّات ارائه شده در 212 حديث كتاب « التوحيد » همچنان ويژگى ضد عقلگرايى دارد . راويان قمى ، به ويژه اشعرىها ، كه كلينى بخش عمدهء احاديث اين كتاب را از ايشان نقل كرده ، احاديثى را در باب موضوعاتى مرتبط با همين مطلب ، از طريق مجموعهء متنوّع و گستردهاى از راويان متقدّمتر ، كه بعدا به عنوان ثقه يا غيرثقه طبقهبندى شدند ، نقل كردهاند ، و اين نشان مىدهد كه در آن زمان ، چنين تمايزاتى [ بين ثقه و غيرثقه ] بهطور گسترده منكشف نشده بود ، چه رسد به اينكه مورد پذيرش همگان باشد . بدينروى ، محمّد بن يحيى اشعرى 8