منبع نهايى علم بايد اخبار باشند ، « 1 » و مؤمن بايد آنچه را مورد توافق اصحاب است به عنوان حكم ما بپذيرد و آنچه را كه شاذّ است و در ميان اصحاب مشهور نيست ، رها كند .
سپس امام [ عليه السّلام ] فرمودند :
امور بر سه قسم است : امرى كه درستى و حقّانيت آن روشن است ، امرى كه نادرستى آن روشن است ، و امرى كه مشتبه است و بايد علم آن به خدا و پيامبر ارجاع داده شود . بين دو امر اول ، شبهات قرار دارند .
كسى كه شبهات را رها كند ، نجات يافته است . كسى كه مرتكب شبهات شود ، به حرام خواهد افتاد و هلاك خواهد گشت .
[ عمر سؤال كرد : ] اگر دو حديث انتخاب شده توسط حكمين ، كه سند آنها به امام محمّد باقر [ عليه السّلام ] و امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] مىرسد ، مشهور بودند و به واسطهء راويان ثقه ، از هردو امام [ عليه السّلام ] نقل شده بودند ، وظيفه چيست ؟ امام [ عليه السّلام ] فرمودند :
بايد حديثى را كه مطابق قرآن و سنّت و مخالف عامّه است ، اخذ كند و آن را بپذيرد ، و حديثى را كه مخالف قرآن و سنّت و موافق عامّه است ، كنار بگذارد .
سپس عمر سؤال كرد : اگر هريك از دو فقيه حكم خود را مبتنى بر قرآن و سنّت دانست و روشن بود كه يكى از دو حديث موافق عامّه است ، درحالىكه ديگرى مخالف عامّه است ، كداميك از دو حديث را بايد اخذ كرد ؟ امام [ عليه السّلام ] فرمودند : بايد به حديثى كه مخالف عامّه است ، عمل كرد .
[ پرسيد : ] اگر هردو حديث موافق عامّه بودند ، وظيفه چيست ؟ امام [ عليه السّلام ] فرمودند :
هامش
( 1 ) . اين قسمت در اصل روايت نيامده است . ( ن )