« سخن گفتن » به عنوان فرايندى اشاره دارند كه از طريق نفوذ [ در دل ] و رخنه كردن [ در گوش ] واقع مىشود ، يا اينكه مستلزم اين دو است . ( ص 321 - 324 ، ح 1 ، 2 ، 4 ، 6 ، 7 ، 8 ، 12 ، 13 ) 41 از اين روايات ، محمّد بن حسين 6 روايت نقل كرده است ؛ احمد بن محمّد 10 روايت نقل نموده كه يك روايت آن از طريق محمّد بن سنان است ( ص 323 ، ح 8 ) ؛ يعقوب بن يزيد 2 روايت نقل كرده است ؛ و ابراهيم بن هاشم 2 روايت نقل نموده كه يك روايت آن از طريق ابو حمزه ثمالى است . ( ص 324 ، ح 13 ) عبّاس بن معروف نيز 2 روايت نقل كرده است . 42 در يكى از 20 روايت راجع به تفاوت بين اين سلسله مراتب افراد ، كه از ابراهيم بن هاشم نقل شده است ، امام رضا [ عليه السّلام ] مىفرمايند :
رسول كسى است كه جبرئيل بر او نازل مىشود و او جبرئيل را مىبيند و كلامش را مىشنود و وحى بر او نازل مىگردد . « 1 » گاهى در خواب چيزى مانند رؤياى حضرت ابراهيم [ عليه السّلام ] را مىبيند . نبى گاهى كلام [ فرشته ] را مىشنود و گاهى شخص [ فرشته ] را مىبيند ، بدون اينكه [ چيزى ] بشنود . امام كلام [ فرشته ] را مىشنود ، اما شخص [ او ] را نمىبيند . ( ص 369 ، ح 4 )
صفّار 24 حديث راجع به اينكه ائمّه [ عليهم السّلام ] در شب « قدر » - كه آن را 23 رمضان دانستهاند ( ص 220 - 225 ) - از علم خاصى نسبت به وقايع آينده برخوردار مىشوند و به ويژه ، دربارهء اهميت شبهاى جمعه ( ص 130 - 132 ) گردآورى كرده است . 43 از اين روايات ، احمد بن محمّد 7 روايت نقل كرده ؛ محمّد بن عيسى 3 روايت نقل نموده كه 2 روايت از آن را از طريق معلّى بن خنيس آورده است ؛ سلمة بن خطّاب دو روايت نقل كرده ؛ و عبّاس بن معروف ، حسين بن محمّد ، يعقوب بن يزيد ، و
هامش
( 1 ) . عبارت « و وحى بر او نازل مىشود » در نسخهء روايت بصائر موجود نيست . ( ن )