هرات ، به دست ابو مسلم ، عامل بنى عبّاس در خراسان ، از ميان برداشته شد .
در بحبوحهء سقوط يك خاندان و ظهور خاندانى ديگر ، خاندان حسينى ، كه امام جعفر صادق [ عليه السّلام ] ( ح 115 ق / 733 - 734 م تا 148 ق / 765 م ) نمايندهء آن بود ، با گرايش « سكوت سياسى » شناخته مىشد . امام درخواست كوفيان را براى بر عهده گرفتن خلافت نپذيرفت ، حتى هنگامى كه به نظر مىرسيد تعداد بيشترى از هواداران ، كه رو به افزايش بودند ، در حال روى آوردن به تصديق حقّانيت فرزندان امام حسين [ عليه السّلام ] هستند . هارون الرشيد امام هفتم [ امام ] موسى [ كاظم عليه السّلام ] ( م 183 ق / 799 م ) را به عراق برد و در بصره و سپس در بغداد زندانى ساخت و در نهايت ، او را در آنجا مسموم كرد . مأمون امام هشتم على [ بن موسى ] الرضا [ عليه السّلام ] ( م 203 ق / 818 م ) را به جانشينى رسمى منصوب كرد . در سال 220 ق / 835 م ، معتصم پسر امام رضا ، [ امام ] محمّد جواد [ عليه السّلام ] ، را از اقامتگاهش در مدينه به بغداد فراخواند ، كه در همان سال ، در آنجا وفات كرد . جانشين او [ امام ] على بن محمّد ، امام دهم [ عليه السّلام ] ، تا دستيابى متوكّل به قدرت در سال 232 ق / 847 م مورد آزار و اذيت دستگاه قدرت قرار نداشت ، [ اما از زمان متوكّل ] در خانهاش در سامرّاء تحت توقيف قرار گرفت و [ نيز ] در سرتاسر حكومت معتز ، محبوس باقى ماند و در سال 254 ق / 868 م ، وفات كرد . امام يازدهم ، حسن عسكرى [ عليه السّلام ] ( م 260 ق / 873 - 874 م ) ، تقريبا تمام عمرش را در خانهء تحت توقيف باقى ماند . پسر او امام دوازدهم ، محمّد بن حسن [ عليه السّلام ] ( ت ح 256 ق / 870 م ) ، بود كه پس از مرگ پدرش غايب شد .
اگرچه امامان فرزند امام حسين [ عليهم السّلام ] - كه هم از شكست مكرّر تلاشها در جهت انجام قيام ، درس گرفته و هم در دورهء عبّاسى تحت نظارت شديد بودند - از درگيرىهاى آشكار سياسى بيزار بودند ، اما ديگر گروههاى شيعى اينگونه نبودند .
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 104
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص١٠٤