ادب و نويسندگى
تاريخ دوران عباسى نويسندگان بسيار دارد كه تنى چند از ايشان حقا ستارگان قدر اول بودند از جمله ابن مقفع بود كه كتابهاى بسيار از زبان پهلوى ، زبان ايران قديم ، به عربى آورد و هم كليله و دمنه را از داستانهاى بيد پا كه اصل آن سانسكويت ، زبان هند قديم ، بود فارسى و بعد عربى كرد . كليله دمنه بصف قديمترين كتابهاى نثر زبان عرب است و به حق بايد آن را نمونه كامل قوت اسلوب و روانى عبارات شمرد .
و هم از نويسندگان معتبر آنروزگار عبد الحميد كاتب بود كه وى را پير صنعت دبيرى دانند و بستايش وى گويند " دبيرى از عبد الحميد آغاز شد . " كه وى در صنعت انشا نكتهها ابداع كرد كه از پيش نبود . چون عبارات حمد در آغاز نامه و تقسيم نامه بفقرات و فصول و ختم سخن بجملههاى مناسب مقام با رعايت حسن ختام و تحرير نامههاى مفصل در امور ملك و سياست كه كسى نظير آن را نكرده بود . عبد الحميد كتابى بجا ننهاد . نامههاى او در كتابهاى نثر عرب بيادگار مانده از آن جمله نامهاى بدبيران است و نامهاى كه بوليعهد مروان بن محمد آخرين خليفه اموى نوشت . انشاى عبد الحميد قوت بيان عربى و ظرافت و روانى شهرى دارد . معانى ، دقيق و پر مايه است و تقسيم سخن را بوجه نكو كرده است .
و هم از نويسندگان مبرز آنعصر ابن قتيبه بود كه از مرو پايتخت خراسان بود . از جمله كتابهاى او " المعارف " و " الشعر و الشعرا " را نام بايد برد كه در آن از تجدد دم زد و كتاب " ادب الكاتب " و عيون الاخبار كه آئينه تمدن عرب است و در آن از هر باب سخنى و از هر در نكتهاى توان يافت و بصف معتبرترين منابع تاريخ است .
سخن از نويسندگان را بنام عمرو بن بحر جاحظ بصرى كه نويسندهاى آزاد فكر بود و دل با معتزليان داشت ختم بايد كرد . نفوذ جاحظ در آن دوران چنان بود كه از دوستداران ادب گروهى بنام جاحظيه پديد آمد . معروفترين كتاب وى " الحيوان "