ناحيه كشور پارچه خاص و ممتازى بافته ميشد : كوفيه حرير كوفه شهره بود . بافتنى خوزستان در نوع خود يكه بود . ديباى شوشتر و قالى قرقب و حرير شوش در بازارهاى جهان مرغوب بود . دمشق ديباى منقش ميبافت كه هنوز بنام دمقس معروف است .
خراسان در صنعت فرش و پرده و بافتنىهاى پشمى رقيب نداشت .
بافتنىهاى مصر نيز شهرتى داشت در شهر تنيس پارچههاى الوان و فرشهاى زيبا ميبافتند . از آنجا جامهاى بدربار ميفرستادند كه بدنه نام داشت و بهاى آن يكهزار دينار بود و نخ در آن به كار نميرفت مگر اندكى و بقيه طلاى خالص بود كه با ظرافتى خاص در پارچه به كار برده بودند . تاريخ نشان نميدهد كه يكقطعه پارچه كتان صد دينار طلا ارزش داشته باشد مگر به شهر تنيس و دمياط كه پارچه كتان از فرط ظرافت چنين گرانبها بود و از اينجا پيشرفت آن را در صنعت پارچهبافى دريافت توان كرد . در شهر تنيس پارچههاى پشمى خوب نيز ميبافتند .
شام بشيشهگرى شهره بود و شاميان در تزئين شيشه روش خاص داشتند . در آغاز قرن دوم هجرى شيشه ميناكارى از شام به بيشتر اقطار جهان ميرفت . شام در منقش كردن شيشه به طلا و رنگهاى ديگر پيشرفتى فوق العاده كرده بود .
در بغداد كارگاههاى صنعتى بسيار بود . گويند در آنجا چهارصد آسياى آبى ميگشت و چهار هزار كارگاه شيشهگرى و سى هزار سفالسازى داشت و گوئى اين ارقام اغراقآميز است . هر حرفهاى بازار خاص داشت . منصور بازارهاى كرخ را در ناحيه جنوبى بغداد پى افگنده بود . در بغداد صنعت مرصعكارى كه ايرانيان بدان شهره بودند رواج گرفت كه شيشه را با جواهر زينت ميدادند و با طلا بر آن نقشهاى برجسته ميكردند و بدين شيوه جامهايى ميساختند خاص پادشاهان كه زيبائى خيرهكننده داشت . بر جامها تصويرهاى بديع مىكردند ، پرندهاى به حال پرواز و از بالا عقابان بهجوم و مرغان بگريز كه بجلوه و ظرافت حيرتانگيز بود .
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 266
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٢٦٦