جان رعيت مسلط شدند . رسوم ايران قديم بدربار خلافت نفوذ يافت ، خليفه از رعيت روى نهان كرد و وزير و حاجب و دبير گرفت چنان كه قرنها پيش از ظهور اسلام رسوم سلطنت ايران در روم نفوذ كرده بود و سران دولت بزرگ روم در ميان جماعتى از درباريان كه باقتضاى سنت تاريخ از فاسدترين مردم انتخاب ميشدند محصور بودند .
دلبستگى عباسيان به ايرانيان بسيار طبيعى بود كه دولت خويش را بكمك ايشان مستقر كرده بودند و امويان را بدست ايشان از ميان برداشته بودند و اين تمايل به ايرانيان و دشمنى شديد امويان در آن خطبهها كه داود بن على و ابو جعفر منصور ادا كردهاند و متن آن در صفحات تاريخ بيادگار مانده به خوبى نمايان است كه از مفاخر ايرانيان و كوشش ايشان در راه قوت دولت عباسيان ياد ميكنند امويان را ببدى نام مىبرند و ايرانيان خاصه خراسانيان را بعطاهاى فراوان خوشدل ميكنند از جمله اين سخنان است كه داود بن على گفت : " اى اهل كوفه به خدا ما مظلوم بوديم تا وقتى كه خدا شيعيان خراسان را برانگيخت و بوسيله ايشان حق ما را احيا كرد و حجتمان را قوت داد و دولتمان را پديد آورد . " و هم گفتار ابو جعفر كه گويد . " اى مردم خراسان شما شيعيان و ياران و اهل دعوت مائيد . " و همو به مهدى دربارهء خراسانيان سفارش كرد و گفت :
" با مردم خراسان نكو رفتار كن كه ياران و پيروان تواند و در راه دولت تو مال و جان دادهاند و محبت تو هرگز از دلهاشان نرود . با ايشان نكوئى كن و از بدكارانشان درگذر و بر آن خدمتها كه كردهاند پاداششان ده و هر كه بميرد مراقب زن و فرزند وى باش . "
و هم در آن خطبه كه ابو جعفر منصور از پس گرفتارى عبد الله بن حسن علوى در خراسان ادا كرد دلبستگى عباسيان به ايرانيان و كينه ايشان به امويان و هم بعلويان نمودار است كه گفت : " اى خراسانيان شما ياران مائيد اگر با ديگرى بيعت كرده بوديد بهتر از ما نبود ما فرزندان على بن ابيطالب را به حال خود گذاشتيم و متعرضشان نشديم
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 100
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص١٠٠