تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 446

مساهمون:

ص٤٤٦
در اين سال ، ابو الفتح بن عميد در رى دستگير شد . گزارش انگيزهء آن [ 1 ] .

سال سيصد و شصت و هفتم آغاز شد .

گزارش انگيزهء مثله كردن ابن بقيه و ابن راعى و ميل كشيدن چشمان ايشان :
هامش
[ ( 1 - ) ]M: اين بخش در نسخهء اصل « تجارب » سفيد مانده است . روند بيچاره شدن ابو الفتح ابن عميد را ابو حيان توحيدى ( 310 - 414 ) در « مثالب الوزيرين - چ ابراهيم گيلانى ص 351 - 362 » و نيز ، ياقوت به نقل از آن ، و از كتاب صابى در « معجم الادباء 14 : 191 - 240 چ مأمون » آورده‌اند ، من نيز در اينجا چكيدهء آنها را مىآورم : ابو الفتح على ذو الكفايتين پسر محمد ( ابن عميد وزير ) پسر حسين عميد ( وزير فرمانرواى خراسان ) پسر محمد . به سال 337 از مادر بزاد و در دامان پدرش كه وزير ركن الدوله بود و او را به استادى چون ابو الحسين احمد بن فارس لغوى قزوينى رازى ( 329 - 395 ) از پايه‌گذاران ادبيات عرب سپرده بود ، پرورش يافت . ابو الفتح مانند پدرش بر ادبيات عرب چيره شد و بدين زبان مىسرود و مىنگاشت . او در سياست نيز مانند خاندانش همچنانكه در پانوشت خ 6 : 348 گذشت پيرو سياست هاشمى « بويه‌اى - عباسى » بود كه در عين شيعى بودن ، به دليل‌هايى كه در پانوشت 124 و 154 و . . . گذشت ، حكومت عباسى را بر فاطمى علوى ترجيح مىدادند و به سود عباسيان ، شيعيان تندرو را مىكوبيدند . در كشاكش خانوادگى بويه‌ئيان ، عضد الدوله بر خلاف پدرش ركن الدوله ( كه از تندروى بختيار جانبدارى مىنمود ، ) هميشه خواستار نرمش با عباسيان بود . پس از مرگ وزير ابن عميد ، به سال 360 ( خ 6 : 349 ) ، پسرش ابو الفتح جاى او را گرفت و يك سال بعد ، از طرف ركن الدوله به وزيرى شناخته شد ( خ 6 : 382 ) و همان راه پدر را در پيروى از ركن الدوله مىرفت . به سال 364 ه - . به دستور ركن الدوله ، به شيراز آمد و همراه با سپاه عضد الدوله براى فرونشاندن شورش تركان ( كه بغداد را از ديلميان و بختيار گرفته بودند ) به عراق آمد . چون عضد الدوله پس از پيروزى بر تركان ، بختيار را نيز بىدستور پدر دستگير كرد ، ابو الفتح را براى راضى كردن ركن الدوله به رى فرستاد ، ليكن او با رايى وارونه با دستور ركن الدوله به بغداد بازگشت ، تا بختيار را آزاد كند و عضد الدوله را به شيراز بازگرداند و چنين كرد ، و با اين كار كينهء او در دل عضد الدوله بنشست . هنگامى كه ابو الفتح در بغداد مىزيست مجلسهاى هفتگى داشت . او يك روز را به فيلسوفان و يك روز به متكلمان و روزى -