يحيى بن حسن علوى
گفتيم سمهودى مىگويد كه : يحيى و ابن زباله قديمىترين كسانى هستند كه تاريخ مدينه را نوشتهاند و آن دو از اساطين اين رشتهاند . يحيى بن حسن بن جعفر علوى « 1 » جد امراى مدينه است كه در زمان سمهودى بر آن حكم مىراندهاند . « 2 » و از اصحاب مالك بوده و وفاتش به سال 277 در سن شصت و سه سالگى اتفاق افتاده . « 3 » يحيى از شيوخ مؤلفان است .
سمهودى او را ستوده و از او روايت كرده است . « 4 »
نام كتاب يحيى « اخبار المدينه » است « 5 » سمهودى چند نسخه از آن را يافته ؛ از جمله نسخهاى است كه راويى آن را روايت كرده ولى نام خود را نياورده است . « 6 » و نسخهء دوم كه طاهر پسر يحيى ، از ابو الحسن مدائنى روايت كرده است . « 7 » و نسخهء سوم كه طاهر از پدرش مستقيما روايت كرده . « 8 » چهارمى نسخهاى است كه حسين بن محمد بن يحيى نوهء مؤلف روايت كرده « 9 » . از راويان نسخهء طاهر ، ابن فراس است . « 10 » سمهودى مىگويد ميان نسخهء طاهر و حسين اختلاف است ؛ مثلا يكى از آنها خبرى روايت كرده كه آن ديگرى روايت نكرده است . « 11 »
از مشايخ يحيى كه از آنها اقتباس كرده ، يكى ابن زباله است كه بدون تعقيب از او روايت مىكند « 12 » سمهودى در چهل و شش مورد از اين اقتباسات در جلد اول كتاب خود اشاره مىكند ولى يحيى اخبارى نيز از طريقى ، غير از طريق ابن زباله ، در همان موضوعاتى كه از
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 48 .
( 2 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 174 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 257 .
( 4 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 252 .
( 5 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 174 ، 303 ؛ ج 2 ، ص 17 و 401 .
( 6 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 360 .
( 7 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 48 ، 174 ، 305 و 343 ؛ ج 2 ، ص 402 .
( 8 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 394 .
( 9 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 110 .
( 10 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 394 .
( 11 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 204 .
( 12 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 252 .