1133 - محمد بن يحيى بن على بن مسلم [ 1 ]
ابو عبد الله حنفى زبيدى . در نحو و لغت استاد بود . مدتى مصاحب وزير ، ابن هبيرة بود و نزد او درس مىخواند . وى بر فقر صبور بود و حال زار خود را به كسى نمىگفت .
ابن جوزى گويد : وزير ، ابن هبيرة مرا گفت : روزى تا نزديك نيمروز با زبيدى نشسته بودم و او چيزى در دهان خود مىگردانيد . پرسيدم : چه مىخورى ؟ گفت : هيچ ، هستهاى در دهان خود دارم كه خود را بدان سرگرم مىسازم . و گويند كه او مذهب سالميه [ 2 ] داشت و مىگفت كه مردگان در گور مىخورند و مىآشامند . و مىگفت كه معصيت زيان نمىرساند زيرا مقدر خداوند است . و مىگفت حق را بگوى اگر چه تلخ باشد .
روزى بر وزير ، زينبى وارد شد . او را خلعتى از حرير داده بودند و مردم تهنيتش مىگفتند . زبيدى گفت : نه جاى تهنيت كه جاى تعزيت است . سبب پرسيدند . گفت : آيا كسى را به پوشيدن حرير تهنيت بايد گفت ؟
از او حكايت كردهاند كه تنها به مدينه مىرفتم . شب در رسيد . به كوهى رسيدم . از آن فرا رفتم و ندا دادم ، خداوندا من امشب مهمان تو هستم ، سپس پايين آمدم و در كنار صخرهاى غنودم . شنيدم كه منادىاى مىگفت : خوش آمدى اى مهمان خدا . هنگام طلوع خورشيد ، بر سر چاهى خواهى رسيد قومى در آنجا نان و خرما مىخورند . چون تو را دعوت كردند پاسخ گوى . بامداد روز ديگر به راه افتادم بر سر چاه قومى نشسته بودند و نان و خرما مىخوردند مرا دعوت كردند من هم اجابت نمودم .
از آثار اوست : منار الاقتضاء و منهاج الاقتفاء ، و كتاب الرّد على ابن الخشّاب و كتاب العروض ، و المقدمة فى النحو و كتاب الحساب و كتاب القوافى و كتاب تعليل قراءة ( و نحن عصبة ) ( يوسف : 14 ) بالنصب . وى در ماه ربيع الآخر سال 555 وفات كرد . .
1134 - محمد بن يحيى بن محمد [ 3 ]
ابو عبد الله بن حذّاء تميمى اندلسى . محدّث و فقيه و خطيبى بليغ و آگاه از فنون ادب بود .
هامش
[ 1 ] المنتظم 10 : 197 ، الوافى 5 : 198 ، الجواهر المضيئة 2 : 142 ، بغية الوعاة 1 : 263 ، الانساب 6 : 247 ، مرآة الزمان 8 : 144 ، البداية و النهاية 12 : 243 ، تبصير المنتبه : 654 ، سير الذهبى 20 : 316 .
[ 2 ] م : سليمانيه .
[ 3 ] در بغية الملتمس ( رقم 319 ) سال وفات او 416 آمده اما در الصلة : 478 تا 480 ذكر شده ، شجرة النور 1 : 112 ، عبر الذهبى 3 : 122 ، سير الذهبى 17 : 444 ، بنگريد به ترتيب المدارك 8 : 5 ، الوافى 5 : 196 ، مرآة الجنان 3 : 29 ، عيون التواريخ 12 : 180 ، الديباج المذهب 2 : 237 ، النجوم الزاهرة 4 : 264 ، الشذرات 3 : 206 .