از آثار اوست : كتاب النوادر ، كه كتابى بزرگ است ، و كتاب الانواء و كتاب صفة النّخل و كتاب صفة الزرع و كتاب الخيل و كتاب النّبت و البقل و كتاب نسب الخيل و كتاب تاريخ القبائل و كتاب تفسير الامثال و كتاب النبات و كتاب معانى الشعر و كتاب صفة الدّرع و كتاب الالفاظ و كتاب نوادر الزّبيريين و كتاب نوادر بنى فقعس و كتاب الذباب و غير آن .
ثعلب گويد كه ابن اعرابى مىگفت كه من در شبى به دنيا آمدهام كه ابو حنيفه وفات كرده . ابو غالب على بن نضر گويد : ابن اعرابى در سال 230 به دنيا آمد ، عمرش هشتاد و يك سال و چهار ماه و سه روز بود . وفات او در ايام خلافت واثق بن معتصم اتفاق افتاد .
قاضىالقضات احمد بن ابى دؤاد ايادى بر جنازهاش نماز خواند . .
1050 - محمد بن زيد بن مسلمة [ 1 ]
ابو الحسن ، معروف به ابن ابى شملين . از حال او هيچ نمىدانم جز آنكه در كتاب ادب المريض و العائد از ابو شجاع بسطامى نام او در شمار راويانى آمد كه اين دو بيت را از ابن رومى روايت كردهاند : [ 2 ]
و لقد سئمت مآربى * فكانّ اطيبها خبيث
الّا الحديث فانّه * مثل اسمه ابدا حديث
هلال بن محسّن نيز نام او را جزء مشايخ خود آورده است . .
1051 - محمد بن السرى بن سهل [ 3 ]
ابو بكر بن سرّاج بغدادى نحوى . مرزبانى گويد كه او از اصحاب زيرك و تيزهوش
هامش
[ 1 ] الوافى 3 : 82 ، بغية الوعاة 1 : 107 .
[ 2 ] حاصل معنى : از نيازهايم ملول شدهام كه پاكترين آنها نيز پليد بود . مگر حديث كه به سان نامش تازه است . ( از معانى « حديث » تازگى است )
[ 3 ] الفهرست : 67 ، طبقات الزبيدى 12 ، اخبار النحويين البصريين 108 ، مراتب النحويين 135 ، نور القبس : 342 ، تاريخ بغداد 5 : 319 ، تاريخ ابى المحاسن : 40 ، نزهة الالباء 249 ، المنتظم 6 : 220 ، انباه الرواة 3 : 145 ، المحمدون :
470 ، ابن خلكان 4 : 339 ، عبر الذهبى 2 : 165 ، سير الذهبى 14 : 483 ، الوافى 3 : 86 ، مرآة الجنان 2 : 270 ، البداية و النهاية 11 : 157 ، البلغه 222 ، النجوم الزاهرة 3 : 222 ، بغية الوعاة 1 : 109 ، الشذرات 2 : 273 ، روضات الجنّات 7 : 299 ، اشارة التعيين : 313 .