1052 - محمد بن سعدان ضرير [ 1 ]
ابو جعفر كوفى نحوى و مقرى به سال 161 متولد شد . از عبد الله بن ادريس و ابو معاويهء ضرير روايت كرده . محمد بن سعد كاتب واقدى و عبد الله بن امام احمد بن حنبل و ابن مرزبان از او روايت كردهاند . ثقه بود و قرآن را به قرائت حمزه مىخواند . سپس براى خود قرائتى برگزيد كه اصل و فرع به فساد گراييد و فقط مىتوان گفت كه او از نحويان بود . بعضى گويند كه ابن سعدان قراءات را از اهل مكه و مدينه و شام و كوفه و بصره فرا گرفت و در اختلاف آنان نظر كرد . در علوم عربيت عالم بود و كتابى در نحو تصنيف كرد و كتابى در قراءات .
ابن عرفه گويد : در روز عيد اضحى در سال 231 وفات كرد و اين در خلافت واثق بن معتصم بود . او را فرزندى است به نام ابراهيم كه او نيز از اهل علم است . .
1053 - محمد بن سعد رازى [ 2 ]
كاتب يگانه . پس از ابن بواب كس نيامده است كه ثلث و محقق را همانند او بنويسد . كسانى را ديدم كه او را بر همه خطّاطان برترى مىدادند ، حتى بر ابن بوّاب . .
1054 - محمد بن سعد بن محمد ديباجى مروزى [ 3 ]
ابو الفتح كنيه داشت . خود و پدرش از علماى نحو بودند . با زمخشرى ديدار كرد و نزد شاگرد او ، بقّالى ، تلمّذ كرد . او راست : كتاب المحصّل فى شرح المفصّل و شرح الانموذج و تهذيب مقدمة الادب زمخشرى و القانون الصلاحى فى اودية النواحى و فلك الادب و منافع اعضاء الحيوان .
در خزانهء كتب جامع كبير مرو نظارت مىكرد . ولادتش در محرم سال 517 بود . روزى بر درگاه خانهاش لغزيد و به صورت روى زمين افتاد و استخوانش شكست و ، سر انجام ، در روز يكشنبهء هجدهم صفر سال 609 درگذشت .
هامش
[ 1 ] طبقات الزبيدى : 139 ، تاريخ بغداد 5 : 324 ، الفهرست : 76 ، انباه الرواة 3 : 140 ، طبقات ابن الجزرى 2 : 143 ، الوافى 3 : 92 ، بغية الوعاة 1 : 111 ، اشارة التعيين : 314 .
[ 2 ] الوافى 3 : 90 ( به نقل از ياقوت ) .
[ 3 ] بغية الوعاة 1 : 111 - 112 ، و الوافى 3 : 89 ، انباه الرواة 3 : 139 .