محمد بن اسحاق ، در كتابى كه در سال 377 تأليف كرده ، گويد كه از آثار رؤاسى است ، كتاب الفيصل ، كه جماعتى آن را روايت كردهاند و تا به امروز هم آن را روايت مىكنند و كتاب معانى القرآن و كتاب التصغير و كتاب الوقف و الابتداء الكبير و كتاب الوقف و الابتداء الصّغير . .
1030 - محمد بن حسن بن دينار احول [ 1 ]
ابو العباس ، عالم و فهيم با روايتى و درايتى نيكو . ابو عبد الله محمد بن عباس يزيدى از او روايت كرده و ديوان عمرو بن الاهتم را در سال 250 نزد او خوانده است .
ابو عبد الله ابراهيم بن محمد بن عرفهء نحوى معروف به نفطويه گويد : ابو العباس محمد بن حسن بن دينار اشعار صد و بيست شاعر را گردآورده و من اشعار پنجاه شاعر را . ابو بكر محمد بن حسن زبيدى او را در طبقهء مبرّد و ثعلب قرار داده است . مرزبانى گويد : ابو العباس احول ورّاق حنين بن اسحاق طبيب بود ، در منقولاتش از علوم اوائل .
ولى تنگ روزى بود و بهرهاش از مردم اندك بود . ابو عبد الله يزيدى گويد : ابو العباس احول صد ورق براى من مىنوشت و بيست درهم مىگرفت . محمد بن اسحاق نديم گويد : محمد بن حسن احول استنساخ مىكرد . از آثار اوست : كتاب الدواهى و كتاب السلاح و كتاب ما اتّفق لفظه و اختلف معناه و كتاب فعل و افعل و كتاب الاشباه و نيز چنان كه گفتيم دواوين اشعار صد و بيست شاعر را گردآورد . .
1031 - محمد بن حسن بن دريد بن عتاهيه [ 2 ]
معروف به حمامى . نسب به يعرب بن قحطان مىرساند . در روز چهارشنبه ، بيست و يك شب از ماه رمضان باقى مانده ، در سال 321 وفات كرد . و اين روزى است كه
هامش
[ 1 ] تاريخ بغداد 2 : 185 ، طبقات الزبيدى : 208 ، الفهرست : 87 ، نور القبس : 337 ، الوافى 2 : 344 ، بغية الوعاة 1 : 81 .
[ 2 ] طبقات الزبيدى : 201 ، معجم المرزبانى : 425 ، نور القبس 242 ، تهذيب اللغة 1 : 31 ، الفهرست : 67 ، تاريخ بغداد 2 : 195 ، الانساب 5 : 305 ، الاكمال 3 : 388 ، نزهة الالبّاء : 175 ، المحمدون : 279 ، انباه الرواة 3 : 92 ، المنتظم 6 : 261 ، ابن خلكان 4 : 323 ، سير الذهبى 15 : 96 ، عبر الذهبى 2 : 187 ، ميزان الاعتدال 3 : 520 ، الوافى 2 : 339 ، مرآة الجنان 2 : 282 ، طبقات السبكى 3 : 138 ، البداية و النهاية 11 : 176 ، طبقات ابن الجزرى 2 : 116 ، لسان الميزان 5 : 132 ، النجوم الزاهرة 3 : 240 ، بغية الوعاة 1 : 76 ، الشذرات 2 : 289 ( و بنگريد به فهرست ابن خير ) ، طبقات المفسرين داودى 2 : 119 ، خزانة الادب 3 : 118 ، روضات الجنّات 7 : 303 ، اشارة التعيين : 304 .