الارحام التى بين رسول الله ( ص ) و اصحابه سوى العصبة و كتاب القاب اليمن و مضر و ربيعه و كتاب القبائل الكبيرة و الايام ، اين كتاب را براى فتح بن خاقان گردآورده است .
محمد بن اسحاق گويد كه من اين نسخه را عينا در طلحى ديدم ، در بيست و چند جلد ولى ناقص بود . به نظر مىرسيد چهل جلد بوده و هر جلد شامل دويست ورق يا بيشتر .
نسخه را فهرستى بود ، قريب پانزده ورقه .
اما در باب شعر عرب ، او راست ديوان زفر بن الحارث و كتاب شعر الشمّاخ و كتاب شعر الاقيشر و كتاب شعر الصّمّة و كتاب شعر لبيد العامرى . .
1026 - محمد بن حرب بن عبد الله حلبى [ 1 ]
ابو المرجّى ، از اعيان حلب و مشهور به علم و ادب . در سال 581 يا 582 در دمشق وفات كرده . ابن الجبرانى مرا گفت كه شيخ ما در سال 580 در دمشق از دنيا رفته است .
برادر ، ابو القاسم احمد بن هبة الله بن سعد جبرانى نحوى حلبى مرا گفت كه ابو المرجّى محمد بن حرب انابى ( اناب قريهاى است از شهر اعراز از نواحى حلب ) اين بيتها را كه خود سروده بود در وصف انار براى من خواند [ 2 ] :
و لمّا فضضت الختم عنهنّ لاح لى * فصوص عقيق فى بيوت من التّبر
و درّ و لكن لم يدنّسه غائص * و ماء و لكن فى مخازن من جمر
.
1027 - محمد بن حسّان نملى [ 3 ]
ابو حسّان ، از كاتبان خوشقريحه و از ادبا در ايام متوكّل . او را با متوكل حكاياتى است . او راست : كتاب بر جان و حباحب و آن كتاب بزرگى است در اخبار زنان و باه . او را كتاب ديگرى است در همين معنى و كوچكتر و نيز كتاب البغاء و كتاب السحق و كتاب خطاب المكارى لجارية البقّال .
هامش
[ 1 ] بغية الوعاة 1 : 75 ، الوافى 2 : 327 .
[ 2 ] حاصل معنى : چون از آنها مهر برگرفتم در نظر من نگينهاى عقيق در نگيندانهاى طلا آشكار گرديد و مرواريدهايى . ولى هيچ غواصى آنها را نيالوده و آبى ولى در مخزنهايى از آتش .
[ 3 ] الفهرست : 169 ، بنگريد به الوافى 2 : 231 .