مرزبانى گويد : محمد بن جهم بن هارون سمرى ابو عبد الله ، يار و مصاحب فرّاء بود .
كتاب او فى معانى القرآن را روايت كرده . او يكى از راويان ثقه و مسند است . نيز اشعارى در ستايش فرّاء سروده است . .
1024 - محمد بن حارث خشنى اندلسى [ 1 ]
صاحب التواريخ . حميدى در كتاب خود ذكر او آورده است و گويد كه او عالم و فاضل و فقيه و محدّث بود . از ابن وضّاح و امثال او روايت كرده . از آثار اوست : كتاب اخبار القضاة بالاندلس و كتاب اخبار الفقهاء و المحدّثين و كتاب الاتفاق و الاختلاف لمالك بن انس و اصحابه و غير اينها . در حدود 330 درگذشت . ابو عمر بن عبد البرّ و ابو محمد على بن احمد ذكر او آوردهاند . ابو سعيد بن يونس در تاريخ خود تاريخ وفات جماعتى از اندلسيان را آورده است ، كسانى كه پيش از سال 300 وفات كردهاند و كسانى كه مدتى بعد از آن . ابو سعيد در دو جا از تاريخ خود در باب سين و در باب نون از او ياد كرده و نپندارم كه او را ديده باشد بلكه معاصر يكديگر بودهاند . اين بود خلاصهاى از سخن حميدى در باب محمد بن حارث خشنى . .
1025 - محمد بن حبيب [ 2 ]
ابو جعفر كنيه داشت . مرزبانى از قول عبد الله بن جعفر گويد كه او از علماى بغداد بود ، در لغت و شعر و اخبار و انساب و نيز از ثقات بود . ابو جعفر ، معلم بود . پدرش معروف نيست ، ازاينرو ، به مادرش كه حبيب نام داشت انتساب يافته . از كسانى است كه كتابهاى ابن اعرابى و ابن كلبى و قطرب را روايت كرده . او را در اخبار مصنّفاتى است چون كتاب المحبّر و الموشّى و غير آن دو . ابن حبيب در ماه ذوالحجهء سال 245 ، در ايام متوكل ، در سامرا درگذشت .
محمد بن حبيب از موالى بنى هاشم بود ، سپس از موالى محمد بن عباس بن محمد هاشمى . مادرش نيز از موالى ايشان بود .
هامش
[ 1 ] جذوة المقتبس : 49 ( بغية الملتمس ، ص 93 ) ، ابن الفرضى 2 : 114 .
[ 2 ] طبقات الزبيدى : 139 - 198 ، الفهرست : 119 ، مراتب النحويين : 157 ، تاريخ بغداد 2 : 277 ، انباه الرواة 3 : 119 ، تحفة الابية : 108 ، الوافى 2 : 325 ، النجوم الزاهرة 2 : 321 ، بنگريد به نور القبس : 321 .