سعيد بن جبير و مجاهد بن جبر و قتادة بن دعامه و حسن بصرى و عكرمه و ضحاك بن مزاحم و عبد الله بن مسعود و عبد الرحمن بن زيد بن اسلم و تفسير ابن جريح و مقاتل بن حيّان بهره برده است . ولى در كتاب خود از محمد بن سائب كلبى و مقاتل بن سليمان و محمد بن عمر واقدى چيزى نقل ننموده زيرا به آنها ظنين بوده است . اما چون به ذكر تاريخ و سير و اخبار عرب مىپردازد از محمد بن سائب كلبى و پسرش هشام و از محمد بن عمر واقدى و جز ايشان فراوان نقل مىكند .
طبرى در تفسير خود از على بن حمزهء كسائى و يحيى بن زياد الفرّاء و ابو الحسن الاخفش و ابو على قطرب نقل مىكند . كتاب مشتمل است بر ده هزار ورقه يا كمتر از آن برحسب فاصلهء خطوط از يكديگر . عبد العزيز بن محمد طبرى گويد : نسخهاى از آن را در بغداد ديدم كه مشتمل بر چهار هزار ورقه بود .
ديگر از آثار اوست كتاب الفصل بين القراءة . در آن اختلاف قرّاء در كلمات قرآن آمده است و آن از بهترين كتابهاست .
ديگر از آثار اوست كتاب تاريخ بزرگ او موسوم به تاريخ الرّسل و الملوك و اخبارهم و من كان فى زمن كلّ واحد منهم . كتاب با خطبهاى مشتمل بر معانى كتاب آغاز مىشود .
سپس به ذكر زمان مىپردازد كه زمان چيست و اهل علم و صحابه و جز ايشان در باب مدت زمان چه مىگويند . سپس از حادث بودن زمان سخن مىگويد و كسى كه آن را پديد آورده ، يعنى خداوند عزّ و جل . سپس در باب نخستين چيزى كه آفريده شده ، يعنى قلم ، و آنچه پس از آفرينش قلم پديد آمده تا به آدم و حوّا و ابليس لعين رسيد . سپس فرود آمدن آدم بر زمين و حوادث بعد از آن و ذكر يك يك پيامبران و رسولان و پادشاهان ، به طور اختصار ، تا زمان پيامبر ما ( صلى الله عليه و آله ) با پادشاهان اشكانى و ملوك ايران و روم .
آنگاه به زندگى رسول اكرم ( ص ) و نسب آن حضرت و آبا و امهات او و اولاد و ازواجش و خاستگاهش و غزوها و سريههايش و حال اصحاب او ( رضى الله عنهم ) ، سپس ذكر خلفاى راشدين را آورده است و ذكر خلافت بنى اميه و بنى عباس تا سال 294 . اين كتاب در حدود پنج هزار ورقه است .
ديگر از آثار او كتابى است به نام ذيل المذيّل در احوال كسانى كه به قتل رسيدهاند يا وفات كردهاند از اصحاب رسول الله ( ص ) در زمان حيات آن حضرت يا بعد از او و همچنين از تابعين و سلف بعد از ايشان . كتاب ذيل المذيّل از بهترين آثار اوست .
معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 1066
مساهمون: ياقوت الحموي
ص١٠٦٦