و هذا النهاية فى الاحمرار * كانّ المدير لها باليمين
اذا طاف للسّقى او باليسار * تدرّع ثوبا من الياسمين
له فرد كمّ من الجلّنار
تنوخى اين حكايت را در كتاب النشوار آورده و گويد ابو نضر عالم به علم هندسه بود . .
1000 - محمد بن اسحاق شابشتى [ 1 ]
ابو عبد الله ، خازن كتب العزيز بن المعزّ ، در مصر ، و متولى ديوان عرض . از صاحبان فضل و ادب بود . به سال 399 هجرى در ايام الحاكم بن العزيز جهان را وداع گفت . او را تصانيفى است چون : كتاب الديارات ، كتاب اليسر بعد العسر ، كتاب مراتب الفقهاء ، كتاب التوقيف و التخويف ، كتاب مراسلات ، كتاب ديوان شعر ، كتاب فى الزهد و المواعظ .
در نام او اختلاف است . من كتاب الديارات او را ديدم ، نام او محمد بن اسحاق بود ولى يكى كه صحت نقل او را آزموده بودم گفت كه او ابو الحسن على بن احمد است . و الله اعلم . .
1001 - محمد بن اسحاق نديم [ 2 ]
كنيهاش ابو الفرج است و كنيهء پدرش ابو يعقوب . مصنف كتاب الفهرست است . كتابى در نهايت خوبى كه دلالت بر اطلاع او از فنون علم و آگاهيش از همهء كتابها دارد و بعيد نمىنمايد كه او ورّاق و فروشندهء كتاب بوده است . در مقدمهء اين كتاب آمده است كه او در سال 377 اين كتاب را تصنيف كرده . از آثار اوست : فهرست الكتب و كتاب التشبيهات .
وى شيعى بود و بر مذهب اعتزال .
هامش
[ 1 ] ابن خلكان 3 : 319 ، الوافى 2 : 194 ، مراصد الاطلاع 1 : 427 .
[ 2 ] الوافى 2 : 197 ، لسان الميزان 5 : 72 .