به ناگاه در سال 414 بمرد . او را در مقبرهء حسين به خاك سپردند . قبرش در نزديكى قبر ابو العباس سراج آشكار است . سپس به وصف او پرداخته و گويد كه در استخراج معانى و شرح ابيات سرآمد همگان بود . از آثار اوست : كتاب شرح الحماسه و كتاب شرح الاصلاح و كتاب شرح امثال ابى عبيد و كتاب شرح ديوان ابى الطيّب و غير آنها . وى در نزد استاد ابو بكر خوارزمى طبرى ، علوم ادبى و از قاضى ابو الهيثم و قاضى ابو العلاء صاعد ، فقه آموخت . سپس خود به تدريس نحو و شرح دواوين و تفسير پرداخت ولى نشنيدهام كه از او حديثى نقل كرده باشند زيرا به علوم ديگر اشتغال داشت و سماع حديث ننموده بود . .
944 - محمد بن ابان بن سيد بن ابان لخمى [ 1 ]
ابو عبد الله قرطبى . عالم به لغت و ادب عرب . حافظ اخبار و تواريخ . از ابو على بغدادى و جز او علم آموخت . متولى احكام شرطه شد و در نزد مستنصر مقامى ارجمند داشت و براى او كتابهايى تأليف كرد . وى به سال 354 در گذشت . .
945 - محمد بن ابراهيم بن حبيب بن سمرة بن جندب [ 2 ]
ابو عبد الله فزارى . سمرة بن جندب صحابى پيامبر ( ص ) بود . عبيد الله بن زياد هنگامى كه به كوفه آمد او را فرمانرواى شرطهء بصره نمود . فزارى نحوى بود و خطى خوش داشت .
از مازنى اخذ كرد . و از او حكايت شده كه گفت كتاب الامثال اصمعى را نزد اصمعى خواندم و هر كه جز او چنين ادعايى كند دروغ مىگويد .
مرزبانى گويد : محمد بن ابراهيم فزارى كوفى از نجوم آگاهى داشت و اين همان كسى است كه يحيى بن خالد برمكى دربارهء او گويد كه چهار تن هستند كه در فن خود همتايى ندارند : خليل بن احمد و ابن مقفع و ابو حنيفه و فزارى .
جعفر بن يحيى برمكى گويد : چهار تن هستند كه در فن خود بىهمتايند : كسائى در
هامش
[ 1 ] جذوة المقتبس 381 ( ابن سيد ) ، بغية الملتمس ، رقم : 1563 ، الجذوة : 110 ، الصلة : 14 ، رسائل ابن حزم 2 : 182 ، الوافى 1 : 334 ، بغية الوعاة 1 : 7 .
[ 2 ] انباه الرواة 3 : 63 ، تاريخ الحكماء : 177 ، الفهرست : 188 ، الوافى 1 : 336 ، بغية الوعاة 1 : 9 ، بنگريد به سزگين 6 : 122 - 124 .