بينما كان فى نشاط و انس * اذ سقاه ساق بكاس المنون .
894 - فضل بن ابراهيم بن عبد الله كوفى [ 1 ]
ابو العباس نحوى مقرى . قرائت را از ابو الحسن على بن حمزهء كسائى آموخت و كسائى از عيسى بن عمر همدانى و او از حمزهء زيّات و من از او بيش از اين نمىدانم . ذكر او آوردم زيرا دانا به علم نحو بود . .
895 - فضل بن حباب بن محمد بن شعيب جمحى [ 2 ]
ابو خليفه از بصره بود . ابو طيّب لغوى گويد : او خواهرزادهء محمد بن سلّام جمحى است و از راويان اخبار و ادب و اشعار و انساب . در ماه ربيع الاول سال 305 در بصره در گذشت .
عهده دار كار قضا در بصره بود . وى نابينا بود ، كتابهاى دايى خود را روايت مىكرد و نيز كتب ديگران را . از جمله كتابهاى جمحى كه روايت كرده كتاب طبقات شعراء الجاهليه و كتاب الفرسان بودند . از اوست : [ 3 ]
قالوا نراك تطيل الصمت قلت لهم * ما طول صمتى من عىّ و لا خرس
لكنه احمد الامرين عاقبة * عندى و ابعده من منطق شكس
هامش
[ 1 ] بغية الوعاة 2 : 244 ( از ياقوت ) ، الوافى ( خ ) و طبقات ابن الجزرى 2 : 8 .
[ 2 ] ترجمة ابى خليفه فى اخبار القضاء 2 : 182 ، الفهرست : 126 ، اخبار اصفهان 2 : 151 ، طبقات الزبيدى : 182 ، تاريخ ابى المحاسن : 215 ، طبقات الحنابلة 1 : 249 ، انباه الرواة 3 : 5 ، تذكرة الحفاظ 670 ، عبر الذهبى 2 : 130 ، سير الذهبى 14 : 7 ، ميزان الاعتدال 3 : 350 ، الوافى للصفدى ( خ ) ، نكت الهميان : 226 ، مرآة الجنان 2 : 246 ، طبقات ابن الجزرى 2 : 8 ، البداية و النهاية 11 : 128 ، البلغه 183 ، لسان الميزان 4 : 438 ، طبقات الحفاظ : 292 ، بغية الوعاة 2 : 245 ، النجوم الزاهرة 3 : 193 ، الشذرات 2 : 246 ، و بنگريد به مقدمهء طبقات ابن سلام ، به تحقيق محمود محمد شاكر .
[ 3 ] حاصل معنى : گفتند : خاموشت مىبينيم . گفتمشان خاموشى من از گنگى و لالى نيست . ولى در نزد من از حيث عاقبت بهترين دو كار است و مرا از سخنانى كه موجب به سختى افتادن است دور مىدارد . آيا پارچهء خود را در پيش كسى كه آن را نمىشناسد بگشايم يا گوهر را در شب تاريك در پاى كوران ريزم . گفتند تو را مردى اديب مىبينيم و دور از حماقت . گفتم بياييد و يكى را كه خواهان بهره گرفتن باشد به من بنماييد . اگر خواهم مىگويم ولى كسى را نمىبينم كه سخن مرا دريابد و روايت كند و من تا نفس دارم براى او سخن گويم .