محمد بن على بن حسين بن شقيق و مردم شهرش از او روايت كردهاند . در سال 221 بدرود حيات گفته . حاكم بن بيّع در تاريخ نيشابور از او ياد كرده . ازهرى گويد : ابو معاذ را در باب قرآن كتابى نيكوست .
گفتم كه ازهرى از او در كتاب التهذيب فراوان روايت كرده و محمد بن حبّان [ 1 ] در تاريخ الثقات در طبقهء چهارم ذكر او آورده است . شايد حاكم از او نقل كرده باشد . .
897 - فضل بن صالح علوى حسنى [ 2 ]
ابو المعالى يمانى . وى از نحويان بود . در سال چهار صد و هشتاد و اند وفات كرده .
عبد الغافر گويد : به نيشابور آمد و از مشايخ ما ، كه آنها را ديده بودم ، حديث شنيد . بدون ترديد در سفرهايش از بسيارى سماع حديث كرده است . .
898 - فضل بن عمر بن منصور بن على [ 3 ]
ابو منصور معروف به ابن رائض كاتب ، از مردم باب الازج . حافظ كتاب خدا بود . قرآن را به ده روايت نزد على بن عساكر بطائحى فرا گرفت ، خطش در نهايت خوبى بود ، به روش ابن هلال بن البوّاب مىنوشت . از اين روى ذكر او در اين كتاب آورديم . خبر يافتم كه ولادتش در سال 552 بود و وفاتش در جمادىالآخرهء سال 609 . .
899 - فضل بن محمد بن ابى محمد يزيدى [ 4 ]
ابو العباس كنيه داشت . وى يكى از روات دانشمند و نحويان فرزانه بود . بسيارى از او علم آموختهاند . بنا بر نقل ابن نديم ، به سال 278 وفات كرده است . مرزبانى به اسناد خود از ابراهيم بن محمد بن مدبّر روايت كرد كه گفت روزى فضل يزيدى و بحترى و ابو العيناء نزد من آمدند . فضل نشست تا به يكى از جوانان ما نحو بياموزد . ابو العيناء گفت : اين باب من و باب والده است كه خدا حفظش كند . ( گويا به معنى باب فاعل و مفعول است . مترجم )
هامش
[ 1 ] م : حيان .
[ 2 ] الوافى للصفدى ( خ ) ، بغية الوعاة 2 : 246 . مؤلف از السياق نقل كرده بنگريد به المنتخب ( الثانى ) الورقة 122
[ 3 ] الوافى للصفدى ( خ ) و تاريخ الذهبى ( 601 - 610 ) 306 - 307 .
[ 4 ] الفهرست : 56 ، نيز بنگريد ص : 156 ( معجم المرزبانى 186 ، طبقات الزبيدى : 86 ، انباه الرواة 3 : 7 ) ، الوافى للصفدى ( خ ) ، بغية الوعاة 2 : 246 .