459 - خلف بن احمد قيروانى [ 1 ]
ابن رشيق در الانموذج گويد ، شاعرى است كه شعرش مطبوع و دور از تكلف است . در افريقيه ادب آموخت و به مصر رفت . شعرش نيكو و معروف است . در زويلهء مهديّه به سال 414 در گذشت . از اوست [ 2 ] :
الا قل لسكّان وادى الحمى * هنيئا لكم فى الجنان الخلود
افيضوا علينا من الماء فيضا * فنحن عطاش و انتم ورود
460 - خلف بن حيّان احمر [ 3 ]
ابو محرز بصرى معروف به احمر . از موالى ابو برده بلال بن ابى بردة بن ابى موسى الاشعرى . بلال ، او و پدر و مادرش را از بندگى آزاد كرده بود . آن دو از مردم فرغانه بودند . ابو عبيد معمر بن مثنّى مىگفت كه خلف احمر معلم اصمعى و معلم اهل بصره بوده است و اخفش گويد : كسى را نديدهام در شعر عالمتر از خلف احمر و اصمعى باشد . ابن سلّام گويد [ 4 ] كه اصحاب ما همگى برآنند كه احمر آگاهترين مردم به شعر بود و نيز راستگوترين آنان . چون شعرى روايت مىكرد ما را از تحقيق و تفحص دربارهء آن بىنياز مىساخت و لو اينكه آن را از گويندهاش نشنيده باشيم . خلف احمر نخستين كسى است كه در بصره سماع را پديد آورد . او نزد حماد راويه مىآمد و از او مىشنيد زيرا او در نشر ادب خويش سخت بخيل بود . ابو الطيّب عبد الواحد لغوى گويد : خلف شعر مىساخت و آن را به شاعران عرب نسبت مىداد و كسى پى نمىبرد . سپس زهد پيشه
هامش
[ 1 ] الانموذج : 126 ، معجم البلدان 3 : 193 ؛ م : النموذج .
[ 2 ] حاصل معنى : به ساكنان سرزمين معشوق بگوى جاويدانى در بهشت شما را گوارا باد . از آن آب بر ما هم جرعهاى بيفشانيد كه ما تشنهكامان هستيم و شما سيراب .
[ 3 ] طبقات ابن سلّام 9 : 21 ، الشعر و الشعراء 673 ، المعارف : 544 ، طبقات ابن المعتز : 146 ، مراتب النحويين :
46 - 47 ، اخبار النحويين البصريين : 52 ، نور القبس : 72 - 80 ، طبقات الزبيدى 177 ، الفهرست : 55 ، نزهة الالباء : 58 ، انباه الرواة 1 : 348 ، الوافى 13 : 353 ، بغية الوعاة : 554 و در كامل مبرّد و امالى مرتضى و المزهر سيوطى و الحيوان جاحظ و امالى قالى و تهذيب اللغه ازهرى و السمط ، اخبارى از او آمده است .
[ 4 ] طبقات فحول الشعراء : 23 .