الّا ولى فيهما نصيب
خبر وفاتش در بخارا در سال 580 به ما رسيد .
457 - خضر بن هبة الله طائى [ 1 ]
شاعر بغدادى . به مصر رفت . در برابر امير المؤمنين الراشد بالله ، فرزند المستر شد بالله ، بايستاد و قصيدهاى را كه بداهتا [ 2 ] در مدح او مىسرود برخواند . نيز قصيدهاى بداهة در مدح امير على بن صدقه سرود [ 3 ] .
طائى به دمشق رفت و والى دمشق ، بورى بن طغتكين ، و ابو الفتح نصر الله بن صالح هاشمى را ستود . خضر بغدادى به سال 499 متولد شد و در سال 564 وفات كرد .
458 - خلّاد بن يزيد بن ارقط باهلى [ 4 ]
ابو عمرو كنيه داشت . به سبب نشان آبله كه بر چهره داشت او را ارقط ( خال خالى ) مىگفتند . از موالى بنى فراص از آن عطيّة بن عماد بود و روايتگر اخبار عرب و اشعار ايشان . از ابو عمرو بن العلا و از علماى ديگر دانش آموخت .
خلّاد گويد كه ما بر در خانهء عمرو بن عبيد نشسته بوديم جمعى از معتزله هم با ما بودند . در اين حال پزشكى نصرانى براى معالجهء او آمد . معتزله او را به اسلام دعوت كردند ما نيز چنين كرديم . آن نصرانى به معتزله گفت : اگر من اسلام بياورم و آن گويم كه شما مىگوييد ، اينان - اشاره به ما - مرا چه خواهند گفت ؟ گفتيم : كافر . نصرانى روى به ما كرد و گفت كه اگر اسلام بياورم و همان گويم كه اينان مىگويند ، شما مرا چه خواهيد گفت ؟ گفتيم : كافر . گفت : برويد و خود اختلافتان را ميان خود حل كنيد تا من از شما پيروى كنم . ما مغلوب و شكسته شديم . در اين حال عمرو بن عبيد بيرون آمد و ما را بد حال ديد . سبب پرسيد . ماجرا بگفتيم . گفت : در جواب خطا كردهايد . درست آن بود كه مىگفتيد ما را در اصل شريعت و فريضت اختلافى نيست ، آنچه هست اختلاف در
هامش
[ 1 ] مصورة ابن عساكر 5 : 659 ، تهذيب ابن عساكر 5 : 169 ، الوافى 13 : 328 .
[ 2 ] ابن عساكر ، بدائع البداءة : 383 ، 384 .
[ 3 ] مصورة ابن عساكر : 660 .
[ 4 ] از المختصر و نيز بنگريد به الفهرست : 119 ، طبقات فحول الشعراء : 7 ، نور القبس : 180 ، تهذيب التهذيب 3 : 176 ، طبقات ابن الجزرى 1 : 275 ، ميزان الاعتدال 1 : 657 ( وفات خلاد را 220 ضبط كرده ) ، تهذيب الكمال :
8 : 363 ، الوافى 13 : 373 .