311 - ابو الحسن بورانى [ 1 ]
معتزلى و نحوى بود . مقدّر [ 2 ] نام او را در زمرهء نحويان معتزلى مذهب آورده است . او در ايام ابو على فارسى مىزيست و در طبقهء او بود .
312 - حسن بن حسين بن عبيد اللّه بن عبد الرحمن [ 3 ]
ابو سعيد كنيه داشت . به سكّرى معروف بود . نحوى و لغوى بود و راوى شعر و حديث و از ثقات ، با آثارى فراوان . به سال 275 در گذشت . ولادتش در سال 212 بود . از يحيى بن معين و ابو حاتم سجستانى و جز آنان علم آموخت . قارى قرآن بود . در ادب كتابهايى از او منتشر شده ، كه از همتايان او ، منتشر نشده . چون به بغداد آمد به مجلس درس ابو زكريا فرّاء درآمد و ميان او و فرّاء مباحثى گذشت كه فرّاء را از او خوش آمد و به فضلش اعتراف كرد .
از آثار اوست - بنا به روايت محمد بن اسحاق نديم - كتاب اشعار هذيل ، كتاب النقائض ، كتاب النبات ، كتاب الوحوش ، كه نيكو تصنيفى است ، كتاب المناهل و القرى ، كتاب الابيات السائره ، كه در آن به شعر جماعتى از شاعران پرداخته و بر آنها شرح نوشته چون شعر امرؤ القيس و نابغهء ذبيانى و نابغهء جعدى و زهير و حطيئه و لبيد و تميم بن ابى مقبل و دريد بن صمّة و اعشى و مهلهل و متمّم بن نويره ، و اعشى باهله و زبرقان بن دريد و بشر بن ابى خازم و متلمّس وراعى و شمّاخ و كميت و ذو الرّمه و فرزدق . ولى به شعر جرير نپرداخته . در معانى و مشكلات شعر ابو نواس قريب هزار ورقه نوشته است .
اين دو ثلث كتابى است كه در نظر داشته . و نيز شعر قيس بن الخطيم و هدبة بن خشرم و ابن احمر عقيلى و اخطل را شرح و تصحيح كرده است .
سكّرى به اشعار قبايل نيز پرداخته چون اشعار بنى هذيل و اشعار بنى شيبان و بنى ربيعه و بنى يربوع و بنى طىّ و بنى كنانة ، و بنى ضبّه و بجيله و بنى القين و بنى يشكر و بنى حنيفه و بنى محارب و ازد و بنى نهشل و بنى عدىّ و بنى اشجع و بنى نمير ، و بنى عبد ودّ
هامش
[ 1 ] بغية الوعاة 1 : 527 .
[ 2 ] م : پندارم ابو منصور مقدر اصفهانى باشد .
[ 3 ] طبقات الزبيدى : 183 ( در آن سال وفات او 290 آمده ) ، الفهرست : 86 ، تاريخ بغداد 7 : 296 ، المنتظم 5 : 97 ، انباه الرواة 1 : 291 ، سير الذهبى 13 : 126 ، الوافى 11 : 424 ، نزهة الالبّاء : 274 ، البداية و النهاية 11 : 154 ، البلغه 56 ، بغية الوعاة 1 : 502 ، اشارة التعيين : 88 .