ينادى الجار خادمة فتسعى * مشمّرة اذا حضر الطّعام
و ادعوا حين يحضرنى طعامى * فلا امة تجيب و لا غلام
مبرّد گويد : هيثم بن فراس دربارهء فضل بن مروان ، وزير معتصم گويد [ 1 ] :
تجبّرت يا فضل بن مروان فاعتبر * فقبلك كان الفضل و الفضل و الفضل
ثلاثة املاك مضوا لسبيلهم * ابادهم الموت المشتّت و القتل
مرادش از سه فضل ، فضل بن يحيى و فضل بن ربيع و فضل بن سهل است .
فانّك قد اصبحت فى الناس ظالما * ستودى كما اودى الثلاثة من قبل
206 - احمد بن يحيى بن جابر بن داود بلاذرى [ 2 ]
ابو الحسن و به قولى ابو بكر كنيه داشت . از مردم بغداد بود و صولى گويد كه از نديمان المتوكل على الله در شمار مىآمد . در اواخر ايام المعتمد على الله در گذشت . بعيد به نظر مىآيد كه آغاز خلافت معتضد را ديده باشد . جدش جابر در دستگاه خصيب ، صاحب مصر ، خدمت مىكرد . ابن عساكر در تاريخ دمشق [ 3 ] از او ياد كرده و گفته است كه
هامش
كرده به شتاب مىآيد ولى من هنگامى كه طعامم حاضر مىشود ندا مىدهم ولى نه كنيزى جواب مىدهد نه غلامى .
[ 1 ] حاصل معنى : اى فضل بن مروان زور مىگويى ، عبرت بگير كه پيش از تو فضلى بوده و فضلى و فضلى . سه تن صاحب ملك و قدرت كه پى كار خود رفتند مرگ و قتل كه سبب پراكندگى هستند آنان را از ميان بردند . تو اكنون در ميان مردم دست به ستم گشودهاى و خواهى مرد آن سان كه آن سه پيش از اين مردند . ابن خلكان 4 : 45 - 46 ( از مرزبانى ) ، ربيع الابرار 2 : 832 .
[ 2 ] الفهرست : 125 ، بغية الطلب 2 : 269 ، سير الذهبى 13 : 162 ، الوافى 8 : 239 ، ابن النديم : 125 ( ياقوت از جهشيارى و معجم مرزبانى و امالى ابن المنجّم و الوزراء صولى برگرفته ) . ابن عساكر بر كنيهء او ابو جعفر را نيز در افزوده است .
[ 3 ] المصوره ، تهذيب ابن عساكر 2 : 112 ، مختصر اين منظور 3 : 316 ، بغية الطلب .