خبر از عثمان بن ابى العلاء از امراى غازيان مجاهد در اندلس
پسران سوط النساء از فرزندان عبد الحق ، اهل عصبيت و عزت و غلبه بر قوم خود بودند . اينان پسران ادريس و عبد اللّه بودند . چنان كه گفتيم ، ادريس و عبد اللّه برادر بودند و مادرش سوط النساء بود .
ادريس برادر بزرگتر در روز هلاكت پدرش در تافرطنيت [ 1 ] به هلاكت رسيد و عبد اللّه پيش از او مرده بود . عبد اللّه سه پسر بر جاى نهاد كه نسل او از آن سه منشعب گرديد . اينان عبارت بودند از :
يعقوب و رحو و ادريس ابو يحيى بن عبد الحق ، يعقوب را به هنگام فتح سلا در سال 649 امارت آن ناحيه داد . سپس در سال 658 بر عم خود عصيان كرد و ما از شورش مسيحيان در آن ناحيه سخن گفتيم . يعقوب بن عبد الحق سلا را بگرفت و يعقوب بن عبد اللّه به علودان از بلاد غماره گريخت و در آنجا تحصن گزيد . پسران عمش ادريس يعنى عامر و محمد از پى او خروج كردند و در قصر الكبير عصيان آغاز نهادند ، همهء فرزندان سوط النساء به او پيوستند . سلطان ايشان را طلب نمود ، به جبال غماره رفتند . سلطان به نبرد ايشان رفت و پس از آنكه امانشان داد آنان را فرود آورد و عامر را در سال 660 به غزو اندلس فرستاد . رحو پسر عمش عبد اللّه نيز با او همراه شد . محمد بن عامر باز گرديد و در سال 680 به تلمسان گريخت و از آنجا رهسپار اندلس گرديد .
در سال 669 بر سلطان يعقوب بن عبد الحق خروج كردند ، فرزندان ابو عياد بن عبد الحق نيز با ايشان بودند و در جبال علودان تحصن گرفتند . سلطان بدين شرط كه به تلمسان روند آنان را به تسليم واداشت و آنان نيز به تلمسان رفتند . فرزندان ابو عياد همه به اندلس رفتند و در آنجا استقرار يافتند . از آن ميان عامر و محمد باز گرديدند و ما خبر آنان را خواهيم آورد . يعقوب بن عبد اللّه در سال 668 در عين سرگردانى در غبوله از رباط الفتح به دست طلحة بن محلى كشته شد و فرزندان او از سوط النساء در مغرب ماندند . پسرش ابو ثابت در ايام سلطان يوسف بن يعقوب امير بلاد سوس بود و او بود كه قبيلهء زكنه را در سال 669 سركوب نمود . امروز هم فرزندان او در مغرب زندگى مىكنند از برادران او يكى ابو العلاء بود و يكى رحو ، فرزندان عبد اللّه بن عبد الحق . نسل او در آن دو ادامه يافت . رحو با عامر و محمد پسران عمش ادريس به اندلس رفت . سپس پسرش موسى در سال 669 با فرزندان ابو عياد و فرزندان سوط النساء از اندلس آمدند . آنگاه مقام پيشين خود در دولت به دست آورد و با پسرش در سال 675 به تلمسان گريخت و از آنجا به اندلس رفت و در آنجا استقرار يافت . فرزندان ابو العلاء در سال 685 با فرزندان ابو يحيى بن عبد الحق و فرزندان عثمان بن نزول از آب گذشتند و در اندلس اقامت گزيدند . رئيس ايشان عبد اللّه بن ابى العلاء بود . ابن الاحمر او را
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخ موجود بدون نقطه .