است ، فرمود مرد گناهى مىكند و ميگويد : خوشا به حال من اگر غير از اين گناهى نميداشتم ، و در جاى ديگر فرمود : خدا بنده اى را كه در ارتكاب گناه كبيره از او طلب مغفرت كند دوست مىدارد و بنده اى را كه گناه را اندك و حقير بشمارد دشمن مىدارد . و خلاصه آنچه صغيره را بزرگ مىنمايد اصرار بر آن است ، در روايت رسيده :
لا صغيرة مع الاصرار و لا كبيرة مع الاستغفار .
با اصرار بر گناه صغيره اى نخواهد بود و با استغفار كبيره اى نخواهد ماند . و در عرف اهل لغت « اصرار » عبارت از ادامهء بر امرى است ، و لكن استغفار حكم سابق را باطل مىسازد ، بنابر اين ارتكاب گناهى براى بار دوم در صورتى كه در مرتبهء اول از آن استغفار نموده و تصميمى هم كه منافى با استغفار باشد نداشته ، در حكم ارتكاب گناهى غير تكرارى است .
از امام باقر عليه السّلام در تفسير آيهء شريفهء « وَلَمْ يُصِرّوا عَلى ما فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ » 3 : 135 رسيده كه آن حضرت فرمود : اصرار اينست كه آدمى گناهى مرتكب شود و استغفار نكند و نفس خود را براى توبهء از آن گناه آماده نسازد اين اصرار بر گناه است .
ميگويم احتمال دارد كه مراد از استغفار در اينجا توبه باشد چنان كه در بعضى از روايات چنين است بنابر اين جملهء « و نفس خود را براى توبه آماده سازد » عطف تفسيرى خواهد بود ، و ممكن است به معناى دعا براى آمرزش آن گناه باشد كه در اين صورت اصرار بر گناه دو شرط خواهد داشت يكى عدم استغفار و ديگرى عدم توبه ، و در اين صورت اگر يكى از اين دو شرط موجود باشد بنده مصر بر گناه نخواهد بود ،
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 73
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٧٣