و فريب نيست .
زيرا تحصيل علوم گر چه بمراتب از عبادات بدنى فضيلتش بيشتر است ولى به شرطى و شروطى ، از آن جمله يكى اينكه علم از علوم نافعه باشد ، ديگر اينكه تحصيل آن طبق برنامهء شرع باشد ، و چنين نباشد كه كسى در پى فرا گرفتن علمى كه تحصيل آن واجب كفائى است برود و علمى را كه تحصيلش واجب عينى است مهمل گذارد .
مثلا اگر براى انسان امكان داشت كه در امور شرعى از طريق تقليد به مسائل و احكام آن پى ببرد و در مورد تزكيهء نفس و خود سازى هم بطريق تقليد و يا اجتهاد به كسب علم بپردازد اگر بيكباره علم تزكيهء نفس را ترك گفت و در پى اين بر آمد كه از طريق اجتهاد به مسائل و احكام دست يابد ، اين غير جائز است ، همچنين اگر كسى از تحصيل علومى كه عينا بر او واجب بوده فارغ شد و در پى تحصيل علومى بر آمد كه فرا گيرى آن واجب كفائى است ، مىبايست رشته اى كه انتخاب مىكند ، مهمترين و ضرورىترين رشته باشد ، و اگر غير اين را اختيار نمود و آنچه را كه ضرورىتر و مهمتر است مهمل گذاشت بخصوص اگر هواى نفسانى هم در اين اختيار نقشى داشته باشد ، اين چنين تحصيل علمى ، عبادت خدا نخواهد بود ، و چه بسا كه انسان تمام اين جوانب را در نظر بگيرد و در پى تحصيل آن علمى كه مهمتر و ضرورىتر است بر آيد ، ولى اكثر اوقات خود را صرف مقدماتى كند كه خيلى لازم نيست ، و تنها عامهء مردم آن را فضيلت و مايهء برترى مىدانند .
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 461
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٦١