مىشود ولى باز بخواب مىماند ، كه اين لطفى از جانب خداى متعال نسبت به بنده در سياست امر او مىباشد ، چرا كه اين امر يا بدين خاطر است كه او را از عجب محافظت كند ، و يا اينكه بخاطر تأسف شديد او بر از دست رفتن تهجد و نماز شب ، اجر بيشترى به او عنايت فرمايد .
ولى آنچه كه از اخبار استفاده مىشود اين امر خيلى اندك و يكى دو - شب بيش نخواهد بود .
و اما كسى كه بخاطر بيمارى ، و يا عذرى غير قابل اجتناب بخواب مىماند اين نيز دو صورت دارد يكى اينكه اين امر از جهت لطف خداوند نسبت به بنده باشد ، مثلا او را به مرضى گرفتار سازد و او در اين حال از انجام نماز شب باز ماند كه همين خوابيدن در حال بيمارى براى او فضيلتش از نماز شب و شب زنده دارى بيشتر خواهد بود و در اخبار آمده كه براى مثل چنين بنده اى ثواب همان اعمالى كه در وقت صحت انجام ميداده نوشته مىشود ، و در بعضى از روايات هست كه محراب و مصلى و دربهاى آسمان كه اعمالش از آن بالا ميرفته بر او مىگريند .
صورت دوم ، اينست كه اين امر به سبب گناهان بسيار او باشد ، و گناهانش سبب سلب توفيق از او شده باشد .
و بعضى از مردم هستند كه شيطان از سمت راست بر آنها وارد مىشود و آنها را به خيال اينكه مطالعه از تهجد و شب زنده دارى افضل است از اين فضيلت عظمى باز ميدارد و چه بسا كه شب را تا نيمه به - مطالعه بپردازد و بعد نماز صبحش هم قضا شود و او خشنود از اينكه مطالعه از نماز هم برتر و فضيلتش بيشتر است ، و اين چيزى جز غرور
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 460
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٦٠