طالبان آخرت ، احدى به مقامى از مقامات دينى نرسيد مگر آنان كه اهل تهجد و شب زنده دارى بودند ، و به گمانم پس از شنيدن اين سخن از او بود كه در روايتى ديدم كه معصوم مىفرمايد :
آن كس كه نماز شب نخواند از شيعيان ما نيست ، و در روايت ديگرى آمده كه كسى كه ترك نماز شب كند از ما نيست . و اگر نبود جز همين روايت ، براى دفع اين وسوسه كافى بود ، و شيخ ما مرحوم علامهء انصارى در جواب كسى كه از او از اين سؤال نمود كه آيا نماز شب افضل است يا مطالعه و تحصيل علم چه نيكو جواب گفته است كه خطاب به او گفته بود آيا تو قليان مىكشى گفته بود بلى ، شيخ گفته بود بجاى دوبار قليان كشيدن ، نماز شب را بخوان ، و اين جوابى متين و محكم است كه در آن به فساد اين خيال هم اشاره شده ، و گويا شيخ چنين گفته است كه اگر تو اين اندازه مراقب احوال و اخلاص در اعمالت هستى بگونه اى كه برايت تشخيص اين مطلب كه نماز شب افضل است يا مطالعه و تحصيل علم ، چگونه اوقاتت را به كشيدن قليان كه اقوال در باب آن مختلف است و يا حرام و يا مكروه و يا مباح است ، مىگذرانى ، و چطور مىشود كه بين دو عمل كه هر دو مستحب است به بهانهء كمى وقت يكى را ميخواهى انتخاب كنى در حالى كه در جاى ديگر وقتت را به كارى كه يا حرام و يا مكروه ، و يا لا اقل مباح است صرف مىكنى . كه بايد از اين مصيبت عظمى و فضيحت آشكار به خدا پناه برد ، كه شيطان پليد اين گونه علما را فريب دهد كه اشتغال به مطالعهء اين علوم رسمى كه براى اغلب آن نمىتوان قصد شرعى كه بوجهى از وجوه صحيح باشد يافت از استغفار در سحرگاهان و خلوت با خداوند
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 463
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٦٣