يارى خواستن از خداوند در راه عبوديت و بندگى او است ، و چنين بخاطرم هست كه در اخبار هم در اين مقام از استعانت در غير جهت عبادت نهى شده است .
اما اينكه تنها از خدا يارى طلب كنيم و از او كمك بخواهيم و اين امر را منحصر او بدانيم اين از فروع توحيد ربوبيت است پس آن كس كه معتقد بود كه ربى جز اللَّه نيست همهء نفعها و ضررها را هم از او خواهد ديد و جز به او به ديگرى چشم اميد نخواهد داشت ، و استعانت و كمك خواستن از غير او ، با يكتائى و يگانگى ذات اقدس حق در ربوبيتش سازگار نيست لذا بندهء مؤمن جز از خدا از كس ديگرى يارى نمىطلبد ، و جز او فريادرسى نميخواهد و جز به پيشگاه او نزد ديگرى عجز و لابه نميكند ، و اين توحيد ، امرى است بس مشكل هم از حيث علم و از جهت حال و عمل ، و هر كه را خداوند بر اين امر موفق بدارد ، براى او بهره اى از عوالم عبوديت و بندگى ، بلكه از مراتب معرفت ، و بلكه از درجات قرب خواهد بود ، خداوند اين مقام را روزى ما و جميع طالبان ترقى بمدارج معرفت و تقرب به خود بگرداند .
و آنچه كه ما در اين آيه در مورد استعانت بيان داشتيم با آنچه كه در مورد عبادت گفتيم از لحاظ ترتيب مرتبط است ، زيرا قارى پس از ذكر سه آيهء اول سوره بمقام اخلاص در عبوديت ميرسد ، و پس از اظهار اين معنا است كه در مييابد بدون كمك و يارى حق تعالى برايش ممكن نيست .
و گفته شد كه قسمت اول اين آيه جبر را نفى مىكند زيرا وقتى مىگوئيم « اياك نعبد » ( تو را مىپرستيم ) در اين جمله عبادت ببندگان
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 391
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٩١