حصر در اين آيه به سان حصر در « ما زيد الا شاعر » مىباشد . منظور از چنين حصرى آن است كسى تصور نكند زيد هم شاعر و هم نويسنده است . نه آنكه هدف چنين باشد كه زيد جز شعر گفتن هيچ كار ديگرى انجام نمىدهد . و چون مشركين - معمولا - مردار و گوشت خوك را مىخوردند و از خوردن « بحيره » و « سائبه » ، يعنى شتر و گوسفندى كه پنج ، و يا ده شكم مىزائيدند خوددارى مىكردند آيهء مورد بحث در مقام بيان حلَّيّت و مباح برشمردن « بحيره » و « سائبه » ، و اعلام حرمت اكل ميته و گوشت خوك و حيوانات نابسمله نازل شده است .
و به عبارت فشرده تر مىتوان گفت : آيهء مذكور - نسبت به حيواناتى كه خوردن گوشت آنها معمول نبوده ، و يا حكم آنها منسوخ گشته ، و يا مورد تخصيص واقع شده است - ساكت مىباشد . « 59 »
پس از گذر بر اين نكات چنين نتيجه مىگيريم كه عدم آشنائى ما به سبب نزول آيهء مذكور موجب فهم و برداشت نادرستى خواهد گشت و اين توهم را بارور خواهد ساخت كه محرّمات ، فقط به اقلام ياد شدهء در اين آيه محدود مىباشد . در حالى كه به اتفاق فريقين استفادهء چنين حصر مطلقى از آيهء مورد نظر ، كاملا غلط و نادرست است .
هامش
59 - هامش مجمع البيان 4 / 378 ، 379 .