در صورتى كه مطلَّقه شوند و در بارهء علت قطع عادت زنانهء آنها ترديدى وجود نداشته باشد كه پيرى و سالخوردگى موجب آن شده است لازم نيست براى ازدواج مجدد ، عده نگاه دارند .
اين ترديد و ابهام در مورد « ارتبتم » و نيز رأيى كه « ظاهريه » اظهار كردهاند ، به خاطر آن است كه از سبب نزول آن كاملا آگاه نبودهاند . اما آشنائى به سبب نزول آيهء مذكور مىتواند اين ابهام را بر طرف سازد . و آن اين است : وقتى كه آيهء سورهء بقره « 54 » در بارهء گزارش عدّهء زنان نازل شد ، [ آيهاى كه مدّت عدّهء زنانى را - كه دچار عادت زنانه مىشدند - مشخص كرد ، مبنى بر اينكه بايد به مقدار سه طهر و پاكى از حيض عده نگاه دارند ] مردم گفتند : حكم عدهء گروهى از زنان كمسال و سالخورده - كه دچار حيض نمىگردند - نامشخص باقى مانده است ، لذا اين آيه : « وَاللَّائِي يَئِسْنَ . . . » در جهت تعيين عدهء اين گروه از زنان نازل گرديد .
حاكم نيشابورى در « مستدرك الصححين » اين روايت را از ابى بن كعب آورده است ، كه سبب نزول آيهء مورد بحث ، عبارت از ابهام حكم زنان مطلقهء كم سال و يا سالخورده بوده است كه مردم ، حكم آنها را با رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) در ميان گذاشتند .
بنابراين از راه شناخت سبب نزول آيهء مذكور ، معلوم مىشود كه افراد مخاطب « ان ارتبتم » ، عبارت از مردمى هستند كه نمىدانند حكم اين گونه زنان از لحاظ عده چگونه است . مردمى كه در ترديد به سر مىبرند و نمىدانند آيا لازم است در صورت طلاق ، اين گونه زنان عده نگاه دارند و يا نگاه داشتن عده ضرورتى ندارد ، و نيز اين سؤال براى آنها مطرح بود كه آيا عدهء زنان كم سال و يا سالخورده - مانند عدهء زنانى كه در سورهء بقره ياد شده است - مدت سه طهر ، يعنى سه ماه و ده روز مىباشد و يا آنكه عدهء آنها از لحاظ مدت متفاوت است . على هذا معنى « ان ارتبتم » اين است كه اگر حكم اين گونه زنان - يعنى زنانى كه كم سال و يا سالخوردهاند و دچار حالت قاعدگى نمىشوند - براى شما مبهم بود و نمىدانيد كه بايد چگونه عده نگاه دارند ، هم اكنون بدانيد كه لازم است به مدّت سه ماه
هامش
54 - يعنى آيهء 227 سورهء بقره : « وَالْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ » : زنان مطلَّقه بايد مدّت سه طهر - كه مجموعا عبارت از سه ماه و ده روز مىباشد - عده نگاه دارند و براى ازدواج با مردى ديگر بايد اين مدّت را در انتظار به سر برند .