اشكالات مرحوم علامهء طباطبائى به هر دو روايت
الف - اشكالات موجود در روايات افك ( در رابطه با عايشه ) :
مرحوم علامهء طباطبائى در مورد روايت نخست - كه در طى آن سخنانى از عايشه نقل شده است - مىنويسد :
در اين گونه روايات - على رغم آنكه ميان آنها نزديكى و همسانى از لحاظ گزارش قضيه از زبان عايشه وجود دارد - اشكالاتى هست :
اشكال اول :
آن نكتهاى كه به طور مسلَّم از سياق اين روايات استفاده مىشود عبارت از اين است كه نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) - پس از تحقق قضيهء افك راجع به عايشه - در ترديد به سر مىبرد ، چنان كه دگرگون شدن حال آنحضرت نسبت به عايشه در ايام بيماريش و پس از آن و كم لطف شدن او نسبت به عايشه حكايت از اين نگرانى و ترديد مىنمود تا آنگاه كه آيات افك نازل گرديد . و حتى آنگاه كه اين آيات نازل شد و رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) عايشه را بدان بشارت داد ، عايشه مىگفت : « به حمد اللَّه لا بحمدك » : بايد از خدا ممنون و متشكر بود نه از تو .
در برخى از روايات آمده است : وقتى رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) ابى بكر را به سوى عايشه فرستاد تا او را به نزول عذر و برائت و بىگناهى او بشارت دهد ، به پدرش گفت : بايد از خدا متشكر بود نه از صاحب و يار تو كه ترا فرستاده است . و منظور عايشه عبارت از نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) بود .
در طى روايت ديگرى مىبينيم كه وقتى نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) عايشه را اندرز مىداد كه اگر كارى از او سر زد به درگاه خدا توبه كند و زنى در كنار در نشسته بود عايشه به آنحضرت عرض كرد : آيا از اين زن حيا نمىكنى كه اين سخن بر زبان
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١٣٢