تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 357

مساهمون:

ص٣٥٧
مرغم بن صابر را به خواست او آزاد كرد و با او پيمانى بست كه در اين مهم ياريش كند . آنگاه بر ايشان ناوگانى ترتيب داد پر از مردان جنگجو و آذوقه . عثمان نيز متعهد شد كه در برابر مالى بپردازد . اين لشكر در سال 688 در طرابلس فرود آمد . مرغم قوم خود را بسيج كرد و تحت فرمان عثمان بن ابى دبوس قرار داد و اينان با او و سپاه او كه از مسيحيان بودند به شهر در آمدند و آنجا را سه روز محاصره نمودند و دست به اعمالى ناپسند زدند . سپس مسيحيان با ناوگان خود بيامدند و در نزديكترين بنادر به شهر ، پهلو گرفتند . عثمان بن ابى دبوس و مرغم پس از آنكه لشكرى در محاصرهء طرابلس بداشتند در نواحى آن به حركت در آمدند و هر چه باج و خراج بود بستدند و بنابر شرطى كه كرده بودند آن اموال به مسيحيان پرداختند و آنان با ناوگان خود بازگشتند . عثمان بن ابى دبوس با عربها همچنان در حركت بود . ابن مكى كه او نيز همانند ابى دبوس مردى خود كامه بود او را به نزد خود فراخواند ولى اين پيمان دوستى به انجام نرسيد و او در جربه در سال [ در متن سفيد است ] هلاك شد و اللّه وارث الارض و من عليها .

خبر از هلاكت ابو الحسين بن سيد الناس صاحب بجايه و حكومت ابن ابى جبى به جاى او

پيش از اين از ابتداى كار اين مرد سخن گفتيم ، كه او در تلمسان به امير ابو زكريا پيوست و در خدمت او منشاء خدماتى عظيم شد . چون امير ابو زكريا بر ثغر غربى مستولى شد و آن را از اعمال تونس جدا كرد و در بجايه فرود آمد و آن را در برابر تونس مركز مملكت خود نمود ، ابو الحسين بن سيد الناس را مقام حاجبى خويش داد و آن سوى درگاه خود هر چه بود به او تفويض كرد و همانند پدرش در دولت المستنصر كه به رأى و نظر او كار مىكردند ، امير ابو زكريا نيز ابن ابى الحسين را از چنين مكانى و مكانتى برخوردار ساخت . حتى مىتوان گفت كه رياست او در مقام حاجبى از رياست پدرش عظيمتر بود ، زيرا فضاى دولت در بجايه از تصرف مشايخ موحدين كه همواره مزاحم او بودند ، خالى بود . ابو الحسين بن سيد الناس بر دولت بجايه مستولى شد و به نيكوترين وجهى به خدمت سرور خويش قيام نمود و حل و عقد كارها در دست او قرار گرفت و نزديكترين خواص و صاحب اسرار او بود تا سال 690 كه چشم از جهان فرو بست . امير ابو زكريا كاتب خود ابو القاسم بن ابى جبى را به جاى او گماشت . من از آغاز زندگى او چيزى نمىدانم ، جز آنكه او از مهاجرين اندلس بود كه به امور دولتى پرداخت و به ابو الحسين بن سيد الناس پيوست و ابو الحسين او را به دبيرى خود برگزيد . سپس او را ترقى داد و نديم و همدم خود ساخت و راه او گشاده گردانيد تا زمام دولت از دست ابو الحسين بن سيد الناس بستد و توجه رجال و وجوه دولت را به خود جلب كرد - چون ابو الحسين بن سيد الناس