اعراب مغرب اوسط . لمطه در مقابل رياح است . اعراب زاب و بجايه و قسنطينه و تاركا در مقابل سليم عربهاى افريقيه قرار دارند . بيشتر مواشى ايشان شتر است چه براى معاش و چه براى بار بردن و سوارى دادن در آنجا اسب يا كم هست يا هيچ نيست . نوعى اشتران راهوار دارند كه آن را نجيب مىگويند . چون ميانشان جنگى درگير شود ، بر آنها سوار شده به جنگ مىروند . اين اشتران چونان اسبان مىتازند بسا كه اسب در تاخت به آنها نمىرسد . گاه نيز اعراب به جنگ ايشان مىروند ، بويژه اعراب بنى سعيد از باديهء رياح . چون ميان ايشان و عرب جنگ افتد به درون ريگستان واپس مىنشينند و چون عربها نيز از پى آنان روند پيش از آنكه به آب برسند راه بر آنان مىبندند از اين رو عربها از آن مهلكهاى كه در آن گرفتار آمدهاند جز با تحمل مشقات زياد رهايى نتوانند . گاه نيز برخى هلاك مىشوند . و للّه الخلق و الامر .
چون سخن از ملوك سياهان به ميان آمد اينك از آن گروه از ايشان كه همجوار ملوك مغرب هستند ، سخن مىگوييم .
خبر از ملوك سياهان همجواران مغرب . در آن سوى بلاد ملثمين
اين امت از آدميان اهل اقليم دوماند و ماوراى آن تا پايان اقليم اول بل تا پايان معموره ، سراسر ميان مغرب و مشرق . در ناحيهء مغرب و افريقيه مجاور بلاد بربرند و بلاد يمن و حجاز ، در وسط و بصره و ماوراى آن از بلاد هند در مشرق . سياهان اصناف و شعوب و قبايلاند .
مشهورترينشان در مشرق ، زنگيان و حبشيان و نوبهاند . اما سياهان اهل مغرب را بعدا در باب ايشان سخن خواهيم گفت .
نسبشان به حام بن نوح مىرسد يعنى حبشه فرزندان حبش بن كوش بن حاماند و نوبه فرزندان نوبة بن كوش بن كنعان بن حام و اين قول مسعودى است . ابن عبد البر گويد : نوبه فرزندان نوبا بن قوط بن ينصر بن حاماند و زنگيان فرزندان زنجى بن كوش . اما ديگر سياهان فرزندان قوط بن حاماند . بعضى به جاى قوط بن حام ، قفط بن حام گفتهاند .
ابن سعيد از قبايل و امم ايشان نوزده امت را مىشمارد . از ايشان در ناحيهء مشرق ، زنگياناند بر ساحل درياى هند . منبسه متعلق به آنهاست . اينان بر آيين مجوساند و همانهايند كه بردگانشان در بصره به زعامت مردى كه او را صاحب الزنج مىگفتند در عصر خلافت المعتمد على اللّه بر ضد سروران خود قيام كردند و در كنار ايشان است بربرا و اينان همان كسان هستند كه امرؤ القيس در شعر خود از ايشان ياد كرده است . در اين عصر ، اسلام در ميانشان رواج دارد . و از آن ايشان است شهر مقديشوا بر ساحل درياى هند . بازرگانان مسلمان آنجا را آبادان كردهاند . در جنوب و غرب آنها قبايل دمادم هستند كه برهنه پاى و برهنه تناند .
گويند به هنگام يورش تاتار بر عراق اينان نيز به بلاد حبشه و نوبه تاختن آوردند و چندى در آنجا درنگ كردند و سپس باز گرديدند . در كنار ايشان است حبشه با حبشيان كه بزرگترين امم سياهاناند .