تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 99

مساهمون:

ص٩٩
با نظريهء آنان در تفسير سخن خدا در آغاز سورهء حج سازش ندارد : « اى مردم ! از پروردگارتان بترسيد كه زلزلهء قيامت حادثهء بزرگى است . آن روز كه ببينيدش ، هر شيردهنده‌اى شيرخواره‌اش را از ياد ببرد و هر آبستنى بار خود را بر زمين گذارد و مردم را چون مستان بينى ، حال آن‌كه مست نيستند ، بلكه عذاب خدا شديد است » .
وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ . . . .
به نظر من ، مراد از قريه در آيه ، خصوص قريه‌اى است كه ساكنانش ستمگرند ؛ يعنى تنها جامعهء فاسد و خداوند اين جامعه را پيش از فرارسيدن قيامت ، يا هلاك مىكند و يا عذاب ؛ امّا جامعهء صالح تا روز قيامت به بقاى خودش ادامه مىدهد ، روزى كه هر شيردهنده‌اى شيرخواره‌اش را از ياد مىبرد . . . و مردم را چون مستان بينى ، حال آن‌كه مست نيستند . با اين بيان ، ميان آنچه در آغاز سورهء حج آمده و ميان آيهء مورد بحث مىتوان جمع كرد و معناى آن چنين است : خداوند تبهكاران و ستمكاران را پيش از فرارسيدن روز قيامت از روى زمين نابود مىكند و تنها شايستگان و پاكان باقى مىمانند و همگى در سايهء فرمانبردارى از خدا زندگى مىكنند ، درحالىكه مؤمن هستند و جان و مالشان در امان است . در اين‌باره روايات زيادى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله رسيده است . از جملهء آنها روايتى است كه در سنن ابو داوود سجستانى - كه از صحاح ششگانهء اهل سنت است - جلد دوم ، چاپ سال 1952 ، ص 422 و مابعد آن آمده است : « رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : اگر از دنيا جز يك روز باقى نماند ، خداوند اين روز را آن‌قدر طولانى مىكند ، تا اين‌كه مردى از خاندان مرا برانگيزد ، نام او نام من و نام پدرش نام پدرم باشد . او زمين را پر از عدل و داد مىكند ، چنان‌كه پر از ظلم و ستم شده است » . جملهء مورد استدلال ما « زمين را پر از عدل و داد مىكند » مىباشد . از جملهء آنها روايتى است كه در سنن ابن ماجه - كه آن هم يكى از صحاح ششگانه مىباشد - جلد دوم ، چاپ سال 1952 ، حديث شمارهء 4083 آمده است : « پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : در ميان امتم مهدى است . امت من در دوران او از چنان نعمتى برخوردار