است آنان را كه معجزاتى را پيشنهاد و بهسوى آنها شتاب مىكنند كه برايشان سختى و عذاب مىآورد .
وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ .
پيشتر گفته شد كه مشركان معجزههايى را به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله پيشنهاد كردند و خداوند به او وحى كرد كه اگر پيشنهاد آنها را اجابت كند و آنان [ پس از اجابت ] سرپيچى كنند ، به هلاكت خواهند رسيد . لكن اين پاسخ مشركان را قانع نكرد . ازاينرو ، به پيامبر گفتند : اگر تو پيامبر مىبودى ، آنچه را پيشنهاد كرديم مىآوردى . زمانى كه قضيهء آنها به اين حد رسيد ، خداى سبحان خطاب به پيامبرش فرمود : « و آنگاه كه تو را گفتيم : پروردگارت بر همه مردم احاطه دارد » ؛ يعنى به دعوت خود ادامه بده و به دشمنى و ياوهگويى آنها اهميت مده ؛ زيرا ما گفتارها و كردارهاى مردم را بهتر مىدانيم و همهء آنان در اختيار ما هستند و ما مانع از آزار ايشان به تو خواهيم شد و به همين معناست اين سخن خدا :
« وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ؛
خداوند تو را از [ آزار ] مردم نگه مىدارد » .
وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ .
خداى سبحان يادآور مىشود كه آنچه را او در خواب به پيامبرش نشان داده ، آزمايشى است براى مردم ، لكن بيان نمىكند كه اين خواب و هدف از اين آزمايش چيست ؟ ازاينرو ، مفسران در معناى ايندو ، دچار اختلاف شدند . رازى در تفسير كبير ، ابو حيّان اندلسى در البحر المحيط ، محمّد بن احمد كلبى در كتاب التسهيل و ديگران نظريههايى در مورد رؤيا و فتنه ( خواب و آزمايش ) بيان كردهاند .
از جملهء اين نظريات اين نظريه است : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در خواب ديد كه به زودى به همراه اصحاب وارد مكه خواهد شد ؛ لكن هنگامى كه در سال حديبيه تصميم گرفت تا وارد مكه شود ، مشركان از ورود وى جلوگيرى كردند . بنابراين ، يكى از مسلمانان دربارهء خواب پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ترديد كرد و به او گفت : آيا به ما خبر ندادى كه ما با امنيت كامل وارد مسجد الحرام مىشويم ؟ پيامبر فرمود : بله ، لكن آيا گفتم : همين امسال وارد آن