رخصه :
اجازه ، رخصت ، آسان كردن كار .
رزّاق :
روزىدهنده ، آن كه پيوسته روزى مىدهد . خداوند .
رز :
تاك ، درخت انگور .
رزق :
روزى .
رسالت :
پيامبرى ، پيام بردن ، پيام رساندن .
رساله :
كتاب ، نوشته ، پيام .
رستاخيز :
قيامت ، روز برانگيخته شدن مردگان .
رستگارى :
سعادت ، نيك بختى .
رستن :
رها شدن .
رسن :
طناب ، ريسمان .
رشحه :
تراوش ، چكه . ( رشحهى قلم : آنچه از قلم مىتراود / غزل 93 )
رضوان :
نگهبان بهشت ، فرشته و موكل بر بهشت . ( در اصل لغت : خشنودى ، خرسندى . )
رطل :
پيمانه ، واحدى براى وزن برابر 84 مثقال .
رطل گران :
پيمانهى بزرگ و سنگين .
رعنا :
زيبا ، دلفريب ، فريبنده ، دورو .
رغم :
ناخواه ، خلاف ميل ، نامطلوب .
رفتن :
جارو كردن ، پاك كردن .
رقعه :
نامه ، ورق ، وصله ، پاره .
رقم زدن :
نوشتن ، نگاشتن .
رقم :
نشان ، خط ، نقش .
رقيب :
نگهبان ، مراقب ، حريف و نفر دوم در عشق ورزيدن به يك معشوق .
ركنآباد :
نام گردشگاهى نزديك شيراز در كنار نهرى به همين نام كه ظاهرا در زمان ركنالدولهى ديلمى ( قرن چهارم هجرى ) ساخته شده بوده است .
رمّان :
انار . ( لعل رمّانى : لعل سرخ به رنگ انار ، استعاره از لب ) .
رميده :
گريزان .
رميم :
پوسيده ، از هم پاشيده .
رنجورى :
بيمارى .
رند :
زيرك ، لاابالى ، بىباك ، وارسته . نيز - رندى .
رندانه :
به شيوهى رندان ، از روى رندى و لاابالىگرى .
رندى :
زيركى ، بىباكى ، لاابالىگرى ، بىتوجهى به ظواهر امور . بىاعتنايى به جهان و كار جهان .
فارغ بودن از رد و قبول خلق . رند و رندى از جمله واژههاى كليدى در غزل حافظ است كه هم بسامد بالايى دارد و هم شاعر مفهوم خاصى را از آن اراده كرده و ساخته است . رندى را ، با توجه به جميع جهات آن ، مىتوان وارستگى ( در برابر وابستگى ) و پاكبازى ( در برابر رياكارى و حيلهگرى ) معنى كرد . ازاينرو از ديدگاه حافظ ، رند ، همان انسان وارسته ، عارف و سالك و اصل است . در موارد نادرى ، مقصود حافظ از رندى ، معنى اصلى آن ، يعنى لاابالىگرى است :